Pages

08/07/2017

Tempest - AVM Cecil Parker

ఒక్కోసారి నేను రాసే చిన్న చిన్న కధనాలూ, అనుభవాలూ చదివిన పాఠకుల స్పందన లోంచీ మరిన్ని కొత్త కబుర్లు పుట్టుకొస్తాయి. ఇదీ అలాంటిదే. నేను మా కాలంలో టెంపెస్ట్ నడిపిన అనుభవాల్ని ఈ మధ్యే పంచుకున్న తరవాత,  భారతీయ మూలాలున్న కెనడా పౌరుడొకరు నాకు ఈ మెయిల్ రాసారు.  తానెపుడూ కలవనే లేక పోయిన తన తాతయ్య, భారతీయ వాయు సేన లోనే పని చేస్తూ,  టెంపెస్ట్ ప్రమాదంలోనే మరణించడాన్ని ఆయన ప్రస్తావించారు.    ఈ పాఠకుడు చెప్పిన అతని తాతయ్య  పేరు విన్నాకా ఆయన వాయు సేన లో నా సీనియర్ 'ఫలానా' అని గుర్తొచ్చింది.   1953 లో పూనే లో టెంపెస్ట్ ను నడుపుతూ, ప్రమాదవశాత్తూ ఇంజన్ ఫెయిలయిన సంఘటన లో ఆయన ప్రాణాలు కోల్పోయారు. 

                                                                         టెంపెస్ట్ విమానం లో ఒక రకం 


టెంపెస్ట్ టూ ఎ (Tempest II A)  - RIAF/IAF  (రాయల్ ఇండియన్ ఎయిర్ ఫోర్స్ / ఇండియన్ ఏర్ ఫోర్స్) లో 1946 - 53 దాకా తన సేవలందించింది.  మొట్ట మొదటి స్వాతంత్రోత్సవ వేడుకల్లో మొత్తం 12 టెంపెస్ట్ విమానాల్లో ఎర్ర కోట మీద భారతీయ వాయు సేన ఫ్లై పాస్ట్ (Flypast) నిర్వహించింది.  అప్పట్లో ఫ్లై పాస్ట్ దేశానికెంతో గర్వకారణమైన క్షణాలని పదిలం చేసే వేడుక.  ఈ 12 విమానాల శ్రేణి కి అప్పటికి స్కాడ్రన్ లీడర్  (ఇప్పుడు అయిదు నక్షత్రాల రారాజు, మార్షల్ ఆఫ్ ద ఏర్ ఫోర్స్) అర్జన్ సింగ్, DFC,  నేతృత్వం వహించారు.

ఈ విమానం మన వాయుసేన ఏర్పడిన కొత్తల్లోనిది.  1948-49 కాష్మీర్ యుద్ధంలో పదాతి దళాల దూకుడు కు సాయంగా, (offensive support)  విరివిగా వాడబడింది.  బరువైన, శక్తివంతమైన, ఇంకా నడపడం చాలా కష్టంగా ఉండే ఈ టెంపెస్ట్,   ఒక ఇంజెన్, ఒకే సీట్,  పిస్టన్ ఇంజన్ ఉన్న ఆఖరి విమానాల్లో ఒకటి.   ఏదయితేనేం - టెంపెస్ట్ అప్పట్లో వాయు సేనకు పెద్ద దిక్కు.  కొత్తగా వైమానిక దళం లో చేరే యువ పైలట్లకు, 1952 చివర్లో వీటిల్లోనే శిక్షణ లభించేది.

అయితే జెట్ ఇంజన్ల ప్రవేశం మొదలయ్యాకా, కొత్త విమానాల కీ, ఈ పాత విమానాలకీ పొంతన ఏర్పరుస్తూ కూడా శిక్షణ ఇచ్చేవాళ్ళు.  హార్వార్డ్ ట్రైనర్ కీ, టెంపెస్ట్ కీ ఉన్న తేడాల్ని అధిగమించడానికి కనీసం నాలుగు సార్టీలు స్పిట్ ఫైర్ ఎం కె నైన్ [Spitfire MK IX] (స్పిట్ ఫైర్ లో ట్రైనింగ్ శ్రేణి విమానం)  ఎగరాల్సొచ్చేది.  టెంపెస్ట్ టూ ఎ లో ఉండే సెంటారస్ ఇంజన్, కనెక్టింగ్ రాడ్ వైఫల్యం వల్ల తరచూ ఇబ్బంది పెట్టేది.


                                                                                         Spitfire MK IX 


టెంపెస్ట్ కన్వర్షన్ మధ్యలో ఇంజన్ వైఫల్యం చెందిన సంఘటన లో నా కోర్స్ మేట్ ఒకడు విమానాన్ని బలవంతంగా దించాల్సి వచ్చింది (force landing).  ఈ సంఘటన జరిగిన సరిగ్గా ఒక వారం తరవాత, టెంపెస్ట్ లో ఎగురుతూన్న నేను కూడా, నా విమానం ఇంజన్ ఫెయిల్ అయి, కూలబోతోన్న తరుణం లో,  అదృష్టవశాత్తూ పారాషూట్ సాయంతో బయటపడగలిగాను.    ఇది జరిగిన కొద్ది రోజులకే,  మా ఇద్దరికీ దక్కినంత అదృష్టం దొరకక,  మా ఇంకో కోర్స్ మేట్, ఒక నావికదళ పైలట్, టెంపెస్ట్ తో పాటూ నేల కూలి  ప్రమాదంలో మరణించాడు.  

ఆ తరవాత పూణే లోనూ, బారక్పూర్ లో పదవ స్క్వాడ్రన్ లోనూ ఇలానే టెంపెస్ట్ ప్రమాదాలు జరగడం, పైలట్ల దుర్మరణం చెందడం, ఎక్కువగా జరగడం తో  తరవాత ఈ టెంపెస్ట్ ల ను వైమానిక దళం నుంచీ తప్పించారు.  క్షణాల వ్యవధి లో జరిగే ఈ విమాన ప్రమాదాల్లో  పారాషూట్ ని వాడనే వాడకుండా పైలట్లు మరణించడం అత్యంత విషాదకరం.   ఈ ప్రమాదాల లో ఆఖరి సమయాలలో ఎమర్జెన్సీ తలుపులు తెరుచుకోకుండా ఏవో అవరోధాలు కలిగినట్టు, డిసైన్ లో లోపాలున్నట్టు, నిర్ణయానికి వచ్చిన ప్రభుత్వం, టెంపెస్ట్ ల వాడకాన్ని నిలిపివేసింది.  టెంపెస్ట్   విమానం  గ్రౌండ్ కావడం వల్ల మా ట్రైనింగ్ ప్రోగ్రాం వాంపైర్ (Vampire) జెట్లున్న స్క్వాడ్రన్ ల కు తరలిపోయింది.

రిటైర్ అయ్యాకా కొన్నేళ్ళ క్రితం కాటర్పిల్లర్ క్లబ్ (Caterpillar Club) లో భారతీయ సభ్యత్వం కోసం  రీసెర్చ్ చేస్తున్నప్పుడు నా కోరికపై భారతీయ వాయుసేన పూర్తి విమానాల సేఫ్టీ డేటాను పంపించింది.  ఫ్లైట్ సేఫ్టీ డేటా అప్పటి దాకా జరిగిన విమానాల ప్రమాదాల గురించి సమగ్ర సమాచారాన్ని అందిస్తుంది. ప్రమాదాలు ఎప్పుడు ఎక్కడ ఎందుకు జరిగాయో,  మరణాల్నీ, బెయిల్ ఔట్ లనీ అన్నిట్నీ సాధికారంగా తెలుసుకోవచ్చు.  అయితే  దీన్లో టెంపెస్ట్ పై సమాచారం చాలా అసంపూర్ణంగా ఉన్నట్టు అనిపించింది.

ఈ అధికారిక డాటా ప్రకారం చూస్తే, నేను ఒక్కణ్ణే టెంపెస్ట్ నుండీ పారాషూట్ ద్వారా తప్పించుకున్నట్టు ఉన్నాను.   మిగిలిన టెంపెస్ట్ ప్రమాదాల్లో పైలట్లు కూడా విమానంతో పాటూ, తలుపులు తెరుచుకోక, పారాషూట్ వాడే అవకాశం కూడా లేకుండా మరణించారు.  అయితే నాకున్న సమాచారం ప్రకారం, ఇంకో పైలట్ వింగ్ కమాండర్ సిడ్నీ నరోన్ హా, మహా వీర్ చక్ర,  [Wg Cdr Sydney Noronha, MVC]  కాశ్మీర్ లో టెంపెస్ట్ ప్రమాదం నుండీ పారాషూట్ ద్వారా ప్రాణాలతో తప్పించుకున్నారు.  దీన్ని బట్టి,  ఆ రోజుల్లో ప్రమాద వివరాల క్రోడీకరణ శాస్త్రీయంగా జరగలేదన్న సంగతి నాకర్ధం అయింది.

అందుకే నా పై అధికారులూ, సీనియర్లూ అయిన కొందరి అనుభవజ్ఞులయిన పైలట్లని పారాషూట్ బెయిల్ ఔట్ ల గురించి ఏమన్నా సమాచారం ఉందేమో చెప్తారా అని సంప్రదించాను.  నా ఉత్తరాలకు వచ్చిన స్పందన ల లో మార్షల్ ఆఫ్ ద ఏర్ ఫోర్స్ అర్జన్ సింగ్, డీ ఎఫ్ సీ ఇచ్చిన సమాధానం అత్భుతం గా అనిపించింది.  ఆయన మన వాయు సేన ప్రముఖుడు.    బ్రిటీష్ ఇండియా  లోనే వాయుసేన లో పైలట్ గా చేరారు. ఆయన ట్రైనింగ్  బ్రిటన్ లో క్రాన్వెల్ (RAF College, Cranwell, 1938) లో జరిగింది.   రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో ఆయన చేసిన పరాక్రమ ప్రదర్శన కు ఆయనకు అతి చిన్న వయసులోనే, 1994 లో,  డీ ఎఫ్ సీ (DFC - Distinguished Flying Cross (UK) ) లభించింది.  ఈ పద్మ విభూషణుడిని 2002 లో భారతీయ వాయు సేన,  "మార్షల్ ఆఫ్ ద  ఏర్ ఫోర్స్" (Marshal of the Air Force) స్థాయికి ప్రమోట్ చేసి, తన గౌరవాన్ని చాటుకుంది.  ఫీల్డ్ మార్షల్ మానెక్ షా మరణానంతరం,   జీవించి ఉన్న అయిదు నక్షత్రాల రాంక్ ఉన్న ఏకైక భారతీయ సైన్యాధికారి ఈయనే.   ఇండో పాక్ యుద్ధం లో  పాల్గొన్న ఆయన,  కేవల 45 ఏళ్ళకే వాయుసైన్యాధ్యక్షుడు అయ్యారు.  ఆయన విలువలకీ ఆదర్శాలకీ ఈ ఉత్తరం అద్ధం పట్టింది.

ఆయన సమాధానం చూడండి :

"మీ ఉత్తరానికి సరైన సమాధానం ఇవ్వలేకపోతున్నందుకు చింతిస్తున్నాను.  నేను ఏనాడూ పారాషూట్ వాడలేదు. కనీసం ప్రాక్టీస్ సమయంలో కూడా!   క్రాన్ వెల్ లో నియమాలు ఎంత కట్టు దిట్టంగా వుండేవంటే, మాకు ఒకే ఒక విషయం నూరిపోసారు. అది "మనం జీవితం లో ఒక్క సారే తప్పు చేస్తాం"  ఈ తప్పు మీదే మన జీవితం ఆధారపడి ఉన్నప్పుడు,  మేము ఈ 'చివరాఖరి మార్గాన్ని"  (బెయిల్ ఔట్) ని ఎంచుకునేందుకు సాహసించేవాళ్ళం కాదు.  మా దృష్టి విమానాన్ని సరి అయిన పద్ధతి లో నే నడపడం, దించడం  మీదే వుండేది.  మధ్యేమార్గం మాకు తెలియనే తెలియదు.  ఇప్పుడు ఆధునిక ఎగిరే యంత్రాలలో  ఎజెక్షన్ సాంకేతికత పెరిగిన తరవాత ఈ సిద్ధాంతాన్ని ఎవరూ పట్టించుకోరనుకోండి.  కానీ నాకు గుర్తున్నంత వరకూ టెంపెస్ట్ లాంటి అత్యంత క్లిష్టమైన, ఎగరడానికీ, దించడానికీ కూడా కఠినంగా అనిపించే విమానంలోంచీ మీరు సకాలంలో బయట పడగలిగారంటే మీ అంత అదృష్టవంతులు ఎవరూ ఉండి ఉండరు.  భారతీయ వాయు సేన తొలి నాటి రోజుల్లో  'ఇర్విన్ '  పారాషూట్ వాడి సురక్షితంగా బయట పడింది మీరే "




ఆయన సమాధానం నన్ను అబ్బుర పరిచింది.  ఆ రోజుల్లో పరిమిత సాంకేతికత సాయంతో కూడా అత్యంత సాహసోపేతంగా విమానాలు నడిపిన తరం ఉండేది.   టెంపెస్ట్ అలాంటి విలువల కాలం నాటిది.   ఈ రోజుల్లో ఆధునిక విమానాల్లో ఇంకా ఆధునికమైన ఎజెక్షన్ (ejection) సీట్లు ఈ పాత కాలపు సిద్ధాంతాల్ని బేఖాతరు చేసేసాయి. "తప్పు"  చేసినా తప్పించుకోగలమనే దృక్పధం మాకు కొత్త!    అయితేనేం?     ఈ డెబ్భయి ఏళ్ళ నాటి టెంపెస్ట్ కబుర్లు నా కెనడా పాఠకుని ఈ మెయిల్ కు,  సరైన సమాధానాన్ని ఇస్తాయేమో అని నా ఆశ. 


- ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ సెసిల్ పార్కర్, మహా వీర్ చక్ర, వాయు సేనా మెడల్ (రిటైర్డ్ )
AVM Cecil Parker, MVC, VM (Retd)
[ఆర్ ఎస్ ఐ మాగజీన్, జూలై, 2017 నుంచీ. ]



 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Note :

1.  కాటర్ పిల్లర్ క్లబ్ :  యుద్దం లోనూ, శాంతి యుత ట్రైనింగ్ లోనూ,  కూలిపోబోతున్న విమానాల్లోంచీ పారాషూట్ ల ద్వారా బయట పడ్డ పైలట్ ల కోసం మాత్రమే ఏర్పడిన క్లబ్ ! దీన్లో ఔత్సాహిక స్కై డైవర్లకు ప్రవేశం నిషిద్ధం.  "బెయిల్ ఔట్"  క్షణాల వ్యవధి లో, కేవలం ఆఖరి మార్గం గా తీసుకోవాల్సిన నిర్ణయం, అత్యంత చాకచక్యంగా, అత్యంత స్వల్ప వ్యవధి లో సాహసంతో, ఎక్కడ దిగుతామో తెలియని పరిస్థితి లో భౌతిక సూత్రాల కు వ్యతిరేక పరిస్థితుల్లో శరీరాన్ని ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ నుండీ సెకెన్ల లో వేరు చేసేందుకు, ఈ పైలెట్ ల కుశాగ్రత, సాహసం, అదృష్టం, అన్నీ అవసరం.   అందుకే ఇవి కేవలం బెయిల్ ఔట్ అయిన పైలట్ల క్లబ్. నిజానికి దీన్ని ఇర్విన్ ఎయిర్షూట్ కంపెనీ  1922 లో మొదలు పెట్టింది.  లెస్లీ ఇర్విన్, 1922 లో కనిపెట్టిన పారాషూట్ మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో ఎందరో పైలట్ల ప్రాణాల్ని కాపాడింది.  కాటర్ పిల్లర్ అని ఎందుకు పేరు పెట్టారంటే, తొలినాటి  పారాషూట్ల  వస్త్రం,  పట్టు తో చేయబడడం వల్ల - ఈ పట్టు పురుగుల పట్ల గౌరవం తో.   పైగా కాటర్ పిల్లర్లు తమ కుకూన్ లనుండీ బయటపడితేనే వాటికి జీవితం. అందుకే ఈ పోలిక, అందుకే ఈ పేరు.

2. AVM Cecil Parker, MVC, VM :  ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ సెసిల్ వివియన్ పార్కర్ (Cecil Vivan Parker)  - 28 అక్టోబర్ 1952 న రొటీన్ సార్టీ లో,  కూలుతోన్న టెంపెస్ట్ (Tempest-II)  నుండీ  హకీంపేట లో పారాషూట్ సాయంతో బయటపడ్డారు. ఇదొక్కటే ఆయన ఘనత కాదు.  బాంగ్లా విమోచన యుద్ధంలో వింగ్ కమాండర్ గా 20 వ స్క్వాడ్రన్ హంటర్స్ తరపున  పాకిస్తానీ సాబర్ విమానాన్ని కూల్చి,  శత్రు భూభాగం లో "అటోక్"  లో రిఫైనరీ ని బాంబ్ చేసి,  విపరీతమైన దగ్గరి, ఫైరింగ్ లో కూడా ప్రతిభను ప్రదర్శించి, శత్రువు కు ఎక్కువ నష్టం కలిగించి, డిసెంబర్ 1971 లో భారత్ విజయానికి తోడ్పడ్డారు.  ఆయన ప్రదర్శించిన సాహసానికి పరమ వీర చక్ర తరవాత అంత గొప్పదైన మహా వీర చక్ర పురస్కారం లభించింది. ప్రస్తుతం, పదవీ విరమణ తరవాత ఫ్రీ లాన్స్ రైటర్ గా పని చేస్తున్నారు.  

3. RSI (Rajendra Singhji Institute) : మొదటి  సైన్యాధ్యక్షుడు మహారాజా రాజెందర్ సింఘ్ జీ పేరిట ఏర్పడిన ఆర్మీ క్లబ్.  కంటోన్మెంట్ లో పని చేస్తున్న సైన్యాధికారులూ, మాజీ సైన్యాధికారులూ సభ్యులు.   దేశం లో దాదాపు అన్ని ప్రముఖ కాంటోన్మెంట్ లలోనూ ఉన్నా, బెంగళూరు లో క్లబ్,  ప్రముఖమైన,  ఆధునికమైన RSI క్లబ్.  ఏ వూరి క్లబ్ మెంబర్ల రచనలు నెలకో సారి విడుదలయ్యే ఆ వూరి క్లబ్ మేగజీన్లో చదవొచ్చు. చాలా వరకూ ఈ రచనలు పాత, కొత్త జ్ఞాపకాల కలబోత. 

 4. Marshal Arjan Singh, DFC, Padma Vibhushan : ఆయన గురించి వికీ లో పూర్తి సమాచారం చదవచ్చు.  పై ఉత్తరం రచయితకు ఆయన జూలై 1994 లో రాసారు. కాబట్టి  ఈ రచయిత జ్ఞాపకాలు చాలా పాతవి అని గమనించొచ్చు. 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
**ఇది నాకున్న పరిమిత జ్ఞానంతో ఒక మిలిటరీ తరహా వ్యాసాన్ని అనువదించేందుకు చేసిన ప్రయత్నం. గూగుల్ నుండీ తీసుకున్న ఫోటోలు కేవలం ప్రతీకలు.
  

04/05/2017

ISIS The State of Terror - Jessika Stern & J.M.Berger




ఇది ఒక సారి చదవడానికీ, కరెంట్ అఫైర్స్ రిఫ్రెషర్ లాంటి  పుస్తకమే. ఇది సాహిత్యం కాదు. కొందరి జీవితం.  ఎప్పటికప్పుడు మారిపోయే వార్తల్లో ఒక భయంకరమైన కధనం. కాకపోతే ఈ కధ లో బోల్డన్ని మనకి తెలిసినవీ, తెలియనివీ థియరీలు ఉన్నాయి.  ఈ కార్పొరేట్ తరహా, ఎక్సిక్యూటివ్ ఉగ్ర సంస్థ పుట్టు పూర్వోత్తరాల గురించి చాలానే పుస్తకాలొచ్చాయి. అన్నిట్నీ చదవలేకపోయినా, నేను తడిమిన రెండు మూడు పుస్తకాల్లో ఇది కాస్త ఆసక్తికరంగా అనిపించింది. కాలంతో పాటు ద్రవంలా పరిస్థితులు  ఎప్పటికప్పుడూ మారిపోతున్నప్పుడు ఫాలో అప్ లా ఇలాంటి రికనర్లు ఉపయోగపడతాయి.

కొత్తగా తెలుసుకోవడానికి ఏమీ లేకపోయినా ఒక రిఫ్రెషర్ లాంటి పుస్తకం ఇది. "ఇదే ఆఖరు. దీని తరవాత ఇంక ప్రపంచమే లేదు"  అనిపించేంత దారుణమైన, బలంగా అల్లుకున్న,  లొంగని మొండి కేన్సర్ లాంటి  వ్యవస్థ ఐసిస్; అతి పెద్ద నెట్వర్క్ ఉన్న తీవ్రవాద సంస్థ.  అమెరికానే ఐసిస్ ని సృష్టించిందీ, ప్రోత్సహిస్తోందీ అని రక రకాల వాదనలు ప్రచారంలో ఉన్నా,   ఐసిస్ పుట్టుక, బ్రతుకు, చావు (!)  గురించి ప్రపంచానికి, ముఖ్యంగా పాత్రికేయులకూ తెలిసిన సమాచారమే ఈ పుస్తకం.

గ్లాసరీ లో పేరులు,   టైంలైన్ లో వార్తలూ,   సమస్య ను సరిగ్గా అర్ధం చేసుకోవడానికి పనికొస్తాయి. రచయితలు ఇద్దరూ (అమెరికన్) జర్నలిస్టులు: జెసికా స్టెర్న్, జె ఎం బెర్గర్లు. ఇది ఒక చరిత్రను నమోదు చేసే ప్రక్రియ అని ఇద్దరి అభిప్రాయం కూడా.  "If journalism is the first draft of history, a book such as this can only be the second draft, and certainly not the final word."  ఏ రోజుకారోజు కొత్త కొత్త వార్తల్లో పాత వార్తలు మరుగున పడిపోయే ఈ కాలంలో పుస్తకంలో ముఖ్య భాగాల్నిండా.. 'ఈ పుస్తకం ప్రెస్ కి వెళ్ళినపుడు ఇలా జరిగింది' అని మరీ మరీ చెప్పుకున్నారు.

ఐసిస్ బహుశా ఎన్నడూ లేనంత విస్తృతంగా ప్రపంచమంతా  విస్తరించిన సంస్థ.   మామూలు ఉగ్రవాద మూక కాదు. దీనికి పెద్ద బలగం, వ్యూహం, లక్ష్యం వున్నాయి.   ఏ దేశానికి చెందిన వారినైనా ఒక సారి తమ లో చేర్చుకున్నాకా, వీలైనంత వరకూ వారి చావు కబురు మాత్రం తప్పకుండా దగ్గరి వారికి చేరవేయగల  సమగ్రమైన, ఒక ప్రభుత్వ సంస్థ లాగా ఆర్గనైస్డ్  పరిధి వారికి ఉంది.     ఐసిస్ బాధితులు రెండు రకాలు.  [ముస్లిం యువత] మతపరమైన ప్రలోభాలతో తమలోకి ఆకర్షించగా  మిగిలిన, ఆ పిల్లల్ని  కోల్పోయిన తల్లులూ. తండ్రులూ ఒక రకం ;   ఐసిస్ చంపేసిన జనం, వారి బంధువులూ ఇంకో రకం.

పుస్తకంలోకి దూకే ముందు ఒక సారి గుర్తు చేసుకోవాల్సినవి :

2003 లో ఇరాక్ మీద అమెరికా యుద్ధం మొదలు, సద్దాం ప్రభుత్వం కూలడం, జర్కావీ (Terrorist leader  behind AQI, ISIS) అనే భూతం పుట్టుకొచ్చి బాగ్దాద్ లో UN Headquartes మీద బాంబు దాడి చేయడం.

2004 లో అబూ గ్రాయిబ్ జైల్లో, బందీలు గా ఉన్న వారిపై US సాగించిన అకృత్యాల ఫోటోలు బహిర్గతం, వెల్లువెత్తిన ప్రజాగ్రహం, AQI (al Qaeda in Iraq)  మొదలు. జర్కావీ,  బిన్ లాడెన్ కు మద్దతు ప్రకటించడం

2005 లో పబ్లిక్ గా ఆల్కైదా ఇన్ ఇరాక్ (AQI),  శిరస్చేధాలకు తెగబడటం. విదేశీ పోరాట వీరులకు ఆకర్షణీయంగా మారడం.  ఈ లోపు Iraq లో బలవంతపు ప్రజాస్వామ్యం స్థాపన.  అల్లకల్లోలం గా సున్నీ, షియాల ఆధిపత్య పోరు.

2006 లో అమెరికన్ బాంబు దాడిలొ జర్కావీ మరణం,  ఐ.ఎస్.ఐ స్థాపన, అబు ఒమర్ అల్ బగ్దాదీ (బాగ్దాద్ కు చెందిన ఒమర్) దాని నాయకుడు గా ప్రకటింపబడడం. సద్దాం ఉరి.

2007 లో అమెరికన్ మిలిటరీ ఆధిపత్యం, సున్నీల ఉద్యమం మొదలు, దారుణంగా అణచపడిన ఐ.ఎస్.ఐ.

2008 లో Twist in the tale  - ఇరాక్ ప్రైం మినిస్టర్ మాలీకీ  'షియా మిలీషియా' అణిచివేతకు ఆదేశాలివ్వడం,

2009 లో మాలీకీ ఆదేశాల మేరకు 'సున్నీ తీవ్రవాద సంస్థల' అణిచివేత.  అంతర్గత కలహాల అనంతరం, సున్నీల లో  ఐ.ఎస్.ఐ పట్ల పెరిగిన ఆదరణ.    పట్టు తిరిగి సాధించుకుందుకు అవకాశం.  ఐ.ఎస్.ఐ. బాంబు దాడుల్లో ఇరాకీ మంత్రులు సహా 100కు పైగా మరణం,  అమెరికాకు చెందిన 'కాంప్ బక్కా'  మూసేసాకా, దాన్నుండీ "అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ"  విడుదల.

2010 లో అమెరికా దాడులో ఐ.ఎస్.ఐ. నాయకులు "అబు ఒమర్ అల్ బగ్దాదీ", "అబు అయూబ్ అల్ మస్రీ" ల  మరణం తరవాత 'అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ' దానికి నాయకుడు కావడం..  ఇరాకీ ప్రభుత్వం లో మతపరమైన ఇబ్బందులు, కుట్రలు.  అల్లకల్లోలంగా ఇరాక్ రాజకీయ చిత్రం.   ప్రజల్లో ప్రభుత్వం మీద పెరిగిన అసంతృప్తి.

ఇది ఇరాక్ దాకా... ఇపుడు సిరియా:

2011 లో సిరియా లీ దారా పట్టణం లో పదిహేనేళ్ళ పిల్లలు ఒక డజన్ మందిని ప్రభుత్వ వ్యతిరేక గ్రాఫిటీ రాసినందుకు రెజీం అరెస్టు చేసింది. దీనికి వ్యతిరేకంగా దేశ వ్యాప్త నిరశనలు.  ఈ పిల్లల్లో "హంజా అల్ ఖాతిబ్" అనే పిల్లాడి చిత్రవధలతో చంపబడ్డ శరీరం ఇంటికి రావడం,  ప్రజల్లో ప్రభుత్వం పట్ల వెల్లువెత్తిన ఆగ్రహ జ్వాల, అసాద్ ఉక్కు పాదం,  ఇంకా ఇక్కడ పాకిస్తాన్ లో, ఒసామా బిన్ లాడెన్ మరణం,

2012 లో జవాహిరి (ఒసామా తరవాతి ఆల్ కైదా నాయకుడు) అసాద్ కు వ్యతిరేకంగా ముస్లింలు ఐక్యం కావాలని పిలుపు.   ఐ.ఎస్.ఐ. మొదటి popular వీడియో The clanging of swords  విడుదల.    ఈ కాలంలోనే తన మీద పెద్ద అదుపు లేకపోవడం వల్ల  జూలు విదిల్చిన ఐ.ఎస్.ఐ,  జైళ్ళ నుండీ ఖైదీల్ని విడిపించడం అనే 'గోడలు బద్ధలు కొడదాం' అనే ఉద్యమాన్ని లేవదీసింది. ఇది, ఖైదీల్ని తమలో చేర్చుకుని, తమను "బలవంతంగా" చేసుకునే ప్రక్రియ.

2013 లో అమెరికా సిరియా కి "నిరాయుధ"  మద్దతు ప్రకటించడం, 'జభాత్ అల్ నుస్రా'  అనే తీవ్రవాద సంస్థ ప్రాబల్యం పెరగడం, తూర్పు సిరియా ఇస్లామిస్ట్ గ్రూపుల అదుపుకి రావడం.  ఇప్పుడు పెద్ద పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలు మెర్జర్ లను ప్రకటించినట్టు  ఐ.ఎస్.ఐ, 'జభాత్ అల్ నుస్రా', తమ సిరియన్ విభాగం అని ప్రకటించడం, వీళ్ళు కాస్తా దాన్ని ఖండించడం, అవీ.    పూర్తి స్థాయి అంతర్యుద్ధం మొదలు.   వివిధ జైళ్ళ నుండీ 500కు పైగా కరుడు కట్టిన ఆల్కైదా తీవ్రవాదుల విడుదలంచేసి తమలో కలిపేసుకున్న ఐ.ఎస్.ఐ.  సిరియన్ రెబల్స్ ని కూడా సిరియా నుండీ తరిమేసి, ఆధిపత్యం నిలుపుకోవడం. ISI - ISIS (Islamic State in Iraq and Syria) గా మారి తన మొదటి అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ని తెరవడం.

2014 లో అల్కైదా,ఇతర తీవ్రవాద సంస్థలతో పోట్లాటలు వచ్చినా, ముందుకే వెళ్ళి ఒక రోజు వేలాది ట్వీట్లు చెయ్యగల 'ఆప్'  ని తీసుకు రావడం, డజన్ల కొద్దీ ఇరాకీ సైనికుల తలలు నరకడం లాంటి భయానక దృశ్యాలున్న The Clanging of Swords Part-4"   వీడియో విడుదల, దేశ విదేశాల్లో యువత లో పెరిగిన క్రేజ్,  ఇపుడే కాలిఫైట్ ప్రకటన, ISIS  కాస్తా ఇస్లామిక్ స్టేట్ (Islamic State), 'అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ' -  "కాలిఫ్ ఇబ్రహీం" గా మారడం,  IS మొదటి ఇంగ్లీష్ మాగజీన్ 'దాబిక్'  విడుదల.

ఈ సమయంలోనే  విదేశీ బందీల గొంతు తెగ్గోసి చంపి,  వాటి వీడియోల్ని విడుదల చేయడం ద్వారా ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి చెందింది ఐసిస్. .  ఈ ఏడాదే ఎన్నో దేశాల్లో లోన్ వుల్ఫ్ ల (విఫల మరియు సఫల) దాడుల ద్వారా,  తమ వేళ్ళు ఎంత లోతులకు పాతుకున్నాయో కూడా ప్రపంచానికి చాటి చెప్పింది ఐసిస్.

ఆగస్ట్ 19, 2014 న అమెరికన్ జర్నలిస్ట్ James Foley  ఆ తరవాత ఇతర విదేశీయులు - బ్రిటిష్, రష్యన్, జాపనీస్, బల్గేరియన్, కొరియన్, ఫిలిపినో పౌరులు - ఇదే పద్ధతిలో చంపబడ్డారు. ఈ చావులన్నీ వీడియో కేమెరా ఎదురుగా. ప్రపంచానికి చాటిచెప్పడం కోసం. భయోత్పాతం కలిగించడం కోసం  చిత్రీకరించబడ్డాయి. జిహాదీ జాన్ గా పేరు కాంచిన బ్రిటీష్ ఉగ్రవాది ఐసిస్ పరిధి ని ఇంకోసారి తెలియజేసాడు.    ఈ తల నరికే వీడియీలు మొదట అల్ కైదా ఇన్ ఇరాక్ నాయకుడు 'అబు ముసాబ్ అల్ జర్కావీ'  ఐడియా. వాటి ప్రభావం మీద అతనికి గొప్ప నమ్మకం. మొండి కత్తితో తీరిగ్గా గొంతు కోయడం, కౄరతకు, రాక్షసత్వానికీ పరాకాష్ఠ.  రాత్రికి రాత్రే ప్రపంచాన్ని ఉలిక్కి పడేలా చేసే ప్రభావశీలత వీటికి ఉంది.

శత్రువు బలాన్ని అంచనా వేయడానికీ, దాన్లో విఫలమవడానికీ చాలా తేడాలుంటాయి.    ఈ మధ్య యుగాల నాటి అరాచక  కౄర అకృత్యాల వీడియోల DVDలు మొదట ఇరాక్ లో ఫిసికల్ గా పంచేవారు.   ఇంటర్నెట్ యుగంలో ఈ ప్రచార కార్యక్రమం కొత్త పుంతలు తొక్కింది.   ప్రచారం తో పాటూ ఈ ఉగ్ర మూక కు మిగిలిన అల్లాటప్పా ఉగ్ర మూకల కన్న ఎక్కువ ప్రాబల్యం చిక్కడానికీ,  కొత్త వారిని ఆకర్షించడానికీ, తిరుగులేని ఒక   సాంకేతిక సామ్రాజ్యాన్ని ఏర్పరచుకోవడానికీ సహాయం చేసింది.

ఈ సంస్థ కేవలం ఇరాక్ సిరియాల్లోనే కాకుండా ఆఫ్రికా, మధ్య ప్రాచ్యం లోనూ, లోన్ వుల్ఫ్ ల ద్వారా విస్తృతంగా యూరోప్ లోనూ వ్రేళ్ళు తన్నుకుంటూ, బలంగా, వేగంగా, చాప కింద నీరులాగా విస్తరించడానికి ఈ సాంకేతిక ఆధిపత్యమే కారణం. వందలాది ప్రాచ్య పాశ్చాత్య దేశాలకు చెందిన కొత్త సభ్యులతో కొత్త ఉత్సాహంతో పుంజుకుంటూనే ఉంది.

2014-17 వరకూ, అమెరికా, ఫ్రాన్స్, ఆస్ట్రేలియా,  డెన్మార్క్, ట్యునీషియా, బెల్జియం, ఇంగ్లండ్, బంగ్లాదేష్, ఇరాక్, పాకిస్తాన్ లలో పోలీసుల మీదా, సైనికుల మీదా, సామాన్య ప్రజల మీదా చేసిన వివిధ రక ఆయుధ దాడిలో దాదాపూ 1200 కు పైగా మరణించారు. ఇదో పెద్ద సంఖ్య కాదు.  హిట్లర్ నాజీ జెర్మనీలో, వియత్నాం, కాంబోడియా,  శ్రీలంకల్లో,   గడాఫీ, సద్దాం, ఇడీ అమీన్ రాజ్యాల్లో,  రెండు ప్రపంచ యుద్ధాల్లో, కరువు, కాటకాల్లో, సిరియా యుద్ధంలోనూ ఇంతకన్నా ఎక్కువ సంఖ్య లోనే  ప్రజలు ఘోరాతి ఘోరంగా మరణించారు. మరి ఇదే ఎందుకు ఇప్పుడు ప్రపంచాన్ని పట్టి పీడించే సమస్య ?  ఈ పుస్తకాన్ని చదవాల్సినిది మొదట రాజకీయ వర్గమే. దేనికైనా  రాజకీయ పరిష్కారం సాధ్యమే.

ఈ సంస్థ మిగిల ఉగ్ర సంస్థల లాగా publicity shy కాదు.   publicity hungry.    ఆల్కైదా అగ్ర నాయకులకే విరక్తి కలిగించేంత లెవెల్లో మొండి కత్తులతో నెమ్మదిగా గొంతుకోసి హత్యలు చేయడం, ఒక గుంపు గా మనుషుల్ని హత్య చేస్తున్నప్పుడు, మిగిలిన బందీల్ని ఆ హత్యల్ని చూసేలా నిర్బంధించడం, స్త్రీల పట్లా, యజీదీల పట్లా చెప్పలేనంత ఘోరాలకు పాల్పడడం.. దొరికిన వాళ్ళను (ఇస్లాముని నమ్మని వాణ్ణి/వాళ్ళను) ఏ ఆయుధం చేతిలో ఉంటే దాంతో, ఆఖరికి చేతులతోనైనా, ఏదైనా వాహనంతోనైనా చంపమంటూ ప్రచారం చేసుకునే  భయంకరమైన సంస్థ ఇది.  ఆయా దాడుల్లో మరణించే ముస్లింలనూ, విశ్వాసులనూ   collateral damage  గా తీసిపారేసేస్తుంది.  

దీన్ని ఎదుర్కోవడం కొండని తవ్వడం లాంటి పెద్ద పని.  ప్రస్తుతానికి ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉన్న వ్యూహం.. సైనిక పరమైన అలోచన.   వారిని కార్నర్ చేసి, కుళ్ళగొట్టడం (let them Rot) .. ఆహారం, ఇతర సరఫరాలు అందకుండా  చూడడం లాంటివి..   కానీ వివిధ భౌగోళిక, రాజకీయ పరిస్థితుల దృష్ట్యా, అనాలోచిత వ్యూహాత్మక నిర్ణయాల మూలంగా, పరిష్కారం మాత్రం అందనంత దూరంలో ఉంది.  

ఏది ఎలా ఉన్నా,  ఈ పుస్తకాన్ని చదివాకా, రచయితలు ప్రస్తావించిన వివిధ సిద్ధాంతాలు,  ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఐసిస్ హత్యా వ్యాపార లీలా వినోదాల వీడియోలకున్న క్రేజ్   , దీని ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించేందుకు  వివిధ రకాలుగా జరుగుతున్న యుద్ధాలూ, ఆసక్తికరంగా అనిపిస్తాయి.   ఒకోసారి అసలంత కీలకంగానే అనిపించని ఈ సంస్థ వల్ల పొంచి ఉన్న ఆపదలు - విస్తృతంగా చర్చ లోకి వస్తాయి. వాళ్ళ పనితీరు, క్రమశిక్షణ, వృత్తి లో నైపుణ్యం, ముఖ్యంగా అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ పట్టూ. ఇవన్నీ చదివితే, సమస్య ని అర్ధం చేసుకోగలం.  అందుకే కరెంట్ అఫైర్స్ ఇష్టపడేవాళ్ళు, (ప్రస్తుతానికి కంపేర్ చేసి చూస్తే పాతదే ఈ పుస్తకం) చదవొచ్చు.


This was first published in  pustakam.net [  http://pustakam.net/?p=19624 ]




26/04/2017

సాదత్ హసన్ మంటో కధలు - 2

ఈ రోజు ఇంకో మంటో కధ.

సిరాజ్

నాగపడా పోలీస్ స్టేషన్ దగ్గర ఇరానీ రెస్టారెంట్ దగ్గర దీపపు స్థంబానికి తలనానించుకుని నించునుంటాడు ఢూండూ.   అతనికి ఈ ముద్దు పేరు ఎవరు పెట్టారో గానీ, సరిగ్గా అతికినట్టు ఉంటుంది ఈ పేరు. 'ఢూండూ' అంటే 'వెతికి పెట్టేవాడు'  అని అర్ధం. సరిగ్గా అదే పని చేస్తాడు మనవాడు. విటులు కోరే ఎటువంటి అమ్మాయినైనా చిటికెలో సమకూర్చడం అతని వృత్తి.   అతనొక పింప్.

ఏ కులం,మతం, రంగు, వర్ణన కైనా అనుగుణంగా అమ్మాయిల్ని విటులకు అందివ్వడం అతనికి వెన్నతో పెట్టిన విద్య.   ఈ దీపపు స్థంబం,  అతని ఫేవరెట్ స్పాట్. ఎప్పుడన్నా ఆ వీధెమ్మట వెళ్తే, తప్పకుండా ఆ దీపెపు స్థంబాన్ని ఆనుకుని ఢుండూ కనిపిస్తాడు. ఒక వేళ అతనునా రోజు కనబడకపోయినా ఆ స్థంబం అతని మరో ఆత్మ లా అక్కడే నుంచుని నవ్వుతుంటుంది. ఎందుకంటే ఆ స్థంభం పొడుగైనది.  ఢుండూ కూడా పొడగరి.  ఆ స్థంబాన్నించీ బోల్డన్ని కరెంటు తీగలు ఎక్కడెక్కడికో ప్రవహిస్తుంటాయి.. వాటిదో నెట్వర్క్. అలానే ఢుండూ ది కూడా పెద్ద నెట్వర్క్. ఆ స్థంబానికి  టెలిఫోన్ డిపార్ట్మెంట్ వారు కూడా ఒక జంక్షన్ బాక్స్ పెట్టారు. ఎపుడన్నా కనెక్షన్ లు కలపడానికీ, రిపైర్లు చెయ్యడానికీ.  ఢుండూ కూడా అలాంటి బాక్స్ లాంటి వాడే, ఏ తీగ ఎక్కడ పట్టుకోవాలో, ఎవరి అభిరుచికి అనుగుణంగా వారికి కొత్త కనెక్షన్లు ఎలా ఇవ్వాలో తెలిసిన వాడు.

అతనికి తన వృత్తిలో ప్రతి అమ్మాయీ తెలుసు. వారి శరీరపు ఆకృతి,  వారి చర్మాల క్రింద ఊపిరి తీసుకునే  ప్రతీ నరమూ,  ప్రతి అమ్మాయి స్వభావమూ, వగైరా.   ఏ అమ్మాయి ఎవరికి నప్పుతుందో ఢుండూ కి తెలుసు. ఇలా జీవితం సాఫీ గా గడిచిపోతున్న వేళ సిరాజ్ ప్రవేశిస్తుంది.  ఆమె కొత్తగా వచ్చిన వేశ్య. మట్టో స్వగతంగా చెప్పిన ఈ కధ లో  ఢుండూ మట్టో తో ఈ పిల్ల గురించి చెప్తూ మొత్తుకుంటాడు.   "ఈ దరిద్రానికి మెదడు వాచిందేమో చూడండి మట్టో సాబ్..దుష్ట స్వభావి, అహంకారి.. అనూహ్యమైన మనిషి. అసలు ఈ వృత్తిలోకి ఎందుకొచ్చిందో. ఎవణ్ణీ తాకనివ్వదు.   ప్రతీ మనిషి మీదా నోరేసుకుని పడిపోతూంటుంది.   ఏ 'పాసింజరు'  నూ దగ్గరకే రానివ్వకపోతే బ్రతుకెట్టా గడిచేది? ఇపుడు చూడండి - మనిషి ఒక వస్తువను కొనుక్కున్నాకా, దాన్ని తాకి చూస్తాడు.   అంత దాకా ఇష్టమున్న మనిషిలా నటించి, తీరా వాళ్ళు ముందుకొచ్చాకా రంకెలు వేసి బెదరగొట్టేస్తుంది.   ఆఖరికి పాసింజర్లను ఉగ్ర రూపం దాల్చి కొట్టేస్తుంది కూడా.   నా సగం బిజినెస్స్ ఈ మనిషి వల్లే పడిపోయింది" అని చెప్తూ.. ఈ సమస్యను పరిష్కరించమంటాడు.

'మరి వృత్తి సరిపడని అలాంటి పిల్లను బలవంతంగా ఉంచడం దేనికి ?  పిల్లను తిప్పి పంపేయలేకపోయావా ? ఆమెను పంపేందుకు డబ్బును ఇస్తానంటాడు' మంటో.   ఆ మాటకు సిగ్గుపడిపోతాడు ఢుండూ.   "పంపేయదల్చుకుంటే ఆమె ను పంపేందుకు  కావల్సిన డబ్బు నేనూ సర్దగలను.   కానీ ఆమె ఇక్కడే ఉండాలి" అంటాడు. "ఆమెను ప్రేమిస్తున్నావా ?"  అంటే, అవునూ కాదన్నట్టు తలాడించి. ఆమె అంటే ఇష్టం అని ఒప్పుకుంటాడు.   "మీరు చదువుకున్న వారు సాబ్.   ఆమెకు కాస్త నచ్చచెప్పండి. బీదరాలు.  వొంటి మీద చిరిగిన దుస్తులు తప్ప ఏమీ లేనిది.   హషిష్,  హిందీ సినిమా   పాటలూ తప్ప ఇంకేదీ రుచించని మనిషి.   మీకు తెలుసా ఇప్పటికీ ఆమె కన్యే. ఎవరినీ మీద చెయ్యే వెయ్యనివ్వని మనిషి కన్యే కదా. చూడండి మంటో సాబ్, ఈ నాగపడా పోలీసులు మంచివారు కాబట్టి నేను ఇంకా బ్రతికున్నాను. ఆ పిచ్చిది సృష్టించిన హంగామా కి ఈ విటులే నన్ను లేపేసేవారేమో.. ఆమె తో మాటాడి ఆ పిల్ల బాధేంటో కనుక్కోండి. మీకు పుణ్యముంటుంది"  అని ప్రాధేయపడతాడు.

"ఇప్పటికే బొంబాయిలో వివిధ 'మేడం'  ల దగ్గర పనికి కుదిరి, 'పాసెంజర్ల'ను అదరగొట్టి, బిజినెస్సు దెబ్బ తీసిందని బయటికి తరమబడింది.   ఆ తరవాత ఒక హోటెల్ లో చేరింది, ఈమె ప్రవర్తన చూసి, వాళ్ళూ తరిమేసారు.   తిండీ, గూడూ లేకపోతే చూసి నేను చేరదీస్తే ఇదీ పరిస్థితి.  ఆమెను నేనూ తరిమేయలేను.  ఆమె లో ఈ మిగిల్న అమ్మాయిలో లేనిది ఏదో ఉంది.   పంజాబీ పిల్ల.   అలా నోటినే నమ్ముకుని,  ఎన్నాళ్ళు ఇలా ఉండగలదు?  చూసి చూసి ఏ వెధవో  ఆమెను బలవంతంగానైన చెరుస్తారు. లేదా పొడిచి పారేస్తారు. ఆ పిల్లని మీరే మార్చాలి మంటో సాహిబ్!"  అని మొత్తుకుంటాడు.

ఈ సిరాజ్ ను మంటో ఒకట్రెండు సార్లు చూసాడు.  సరైన భోజనం లేక బక్కచిక్కినా అందమైన మనిషి సిరాజ్. బలహీనంగా ఉన్నా ఏదో తెలియని ఆత్మ విశ్వాసం ఉంటుంది ఆమెలో.   ఆమె కళ్ళు పెద్దవి. స్పష్టంగా, ఆ చక్కని మొహంలో మెరుస్తూ ఉంటాయి. ఆ పెద్ద కళ్ళే మనకు కుతూహలం కలగజేస్తాయి. మంటో కి ఆ కళ్ళను కాసేపు ఎవరన్నా కాసేపు పక్కకు తప్పిస్తే తప్ప ఆమెను పూర్తిగా చూడడం  అసాధ్యం అనిపిస్తుంది. ఆమె పూర్తిగా నిండి ఒలికిపోతున్న మధుపాత్రలా వుంటుంది.  స్త్రీ కి ఉండాల్సిన మృదుత్వమూ, తెచ్చిపెట్టుకున్న చిక్కటి కరుకుతనం కలిపి వైన్ లా ఉండే మనిషి. చిటపటలాడుతూండే స్వభావం ఆమె చిందరవందర జుత్తుకూ,  ముడుచుకుపోయున ముక్కుకీ పెదవులకూ అంటుకునే వుంటుంది.

మంటో చివరికి సిరాజ్ ను ఢుండూ కు తెలియకుండా కలుస్తాడు.  ఢుండూ ఇచ్చిన ఆనవాళ్ళ ప్రకారం పరమ రొచ్చు వాతావరణంలో ఒక గుడిసెన్లో ఉన్న  సిరాజ్ ని పది రూపాయల కు, మాటాడుకుని, ఒక రెస్టారెంటుకు తీసుకొస్తాడు. నాలుగు పెగ్గుల విస్కీ తరవాత ఆమె మిగిల్న విటులతో ఎలా ప్రవర్తిస్తుందో చూసేందుకు, ఆమె లో ఆగ్రహాన్ని రగిలించడానికీ కాస్త ప్రయత్నిస్తాడు.   అయినా ఆమె ప్రశాంతంగానే ఉంటుంది.  ఆమెకు నలభై రూపాయలిస్తే పుచ్చుకుంటుంది.   విస్కీ తీసుకోదు గానీ,  చరస్ అడిగి తీసుకుంటుంది. ఆ  చరస్  మత్తులో ఆమె,  రాజ్యాలు కోల్పోయిన మహారాణిలా అత్యంత విషాదంగా కనిపిస్తుంది.  ఆమె లో గూడుకట్టుకున్న దు:ఖానికి కారణమేమిటో తెలియక బాధనిపిస్తుంది మంటోకి. మర్నాడు   వీరిద్దరి 'మీటింగ్'  గురించి తెలిసి ఢూండూ కొంచెం ఫీలయ్యి.. "మీరు ఇలా చేస్తారని అనుకోలేదు సాహిబ్" అని ఊరుకుంటాడు.    

విచిత్రంగా ఆ తరవాత కొన్నాళ్ళ పాటూ, సిరాజ్, ఢుండూ,  ఇద్దరూ ఎక్కడా కనిపించరు. సిరాజ్ గురించి వాకబు  చేస్తే ఆమె తిరిగి లాహోర్ వెళ్ళిపోయినట్టు తెలుస్తుంది. మరి ఢుండూ ఏమయినట్టు ? ఆమె ను దింపేసి రావడానికి వెళ్ళాడా? లేదా ఇద్దరూ లేచిపోయారా అర్ధం కాదు. ఢుండూ అలాంటి పని చెయ్యడు. భార్యా పిల్లలున్న వాడు. వాళ్ళంటే అతనికినెంతో అభిమానం.. ఇలా - ఆ దీప స్థంబాన్ని చూస్తూ, ఢుండూ వార్తల కోసం ఎదురు చూస్తుంటాడు మంటో.

ఆఖరికి ఒక రోజు  తనకలవాటైన చోటే ఢుండూ కనిపిస్తాడు.   ఇద్దరూ ఇరానీ హోటెల్లో చాయ్ తాగుతూ మాటాడుకుంటారు.   జరిగిందంతా చెప్తాడు ఢుండూ.   "మీతో కలిసి వచ్చాకా, నన్ను లాహోర్ తీసుకెళ్ళమని ప్రాధేయపడింది సిరాజ్. మీరు మిగిల్న సేఠ్ ల లా కాకుండా ఆమె తో ఎంతో బాగా ప్రవర్తించారంటగా.. మిమ్మల్ని ఆ రోజా మాట అన్నందుకు మన్నించండి. మీకు తెలుసు కదా, ఆమె ను నేను కాదనలేను. ఎంత నచ్చజెప్పినా వినలేదు.  మొత్రానికి లాహోర్  వెళ్ళాం. ఒక హోటెల్లో గది అద్దెకు తీసుకున్నాం. ఆమె కోరిక పై ఒక బురఖా కొన్నాను. అది వేసుకుని నెల రోజుల పాటూ వీధి వీధీ తిరిగింది, ఆమె తో నా టైం, బిజినెస్సూ పోగొట్టుకున్నందుకు, నన్ను నేను తిట్టుకోని క్షణం లేదు.

ఆఖరికి ఒక రోజు జట్కాలో  వెళ్తుండగా జట్కా వాణ్ణీ బండి ఆపమని,  ఒక యువకుణ్ణి చూపించింది.  "నువ్వు ఇక్కడ దిగి, ఆ యువకుణ్ణి హోటెల్ కు తీసుకుని రా.. నేను ముందు వెళ్ళి అక్కడ ఎదురు చూస్తుంటాను"   అంది. నేను ఆ యువకుడితో మాటాడేసరికీ, నా ఇన్నేళ్ళ వ్యాపారానుభవాన్ని బట్టీ వాడుత్త స్త్రీలోలుడని అర్ధమైంది.  అతన్ని తీసుకొచ్చి ఆమె ముందు నిలబెట్టాకా, ఆ యువకుడు,   సిరాజ్ ని చూసి అదిరిపోయాడు. సిరాజ్  అతన్ని చూసి,  "నిన్ను ప్రాణప్రదంగా ప్రేమించాను. నువ్వూ నన్ను ప్రేమించావన్నావు.  నీ కోసం, నా తల్లిదండ్రులనూ, ఇంటినీ వొదిలి వచ్చాను. మనం ఈ హోటెల్లోనే ఒక రాత్రి గడిపాము. నువ్వు మర్నాడు పొద్దున్నే నన్నొదిలి పారిపోయావు. నేను నీ కోసం ఎదురుచూడడం తప్ప ఏమి చెయ్యాలో తెలీని పరిస్థితి లో వొదిలేసి వెళ్ళావు.. నా ప్రేమ మాత్రం ఆ రోజు ఎలా వుందో, ఈ రోజూ అలానే వుంది"  అంటూ అతన్ని కౌగిలించుకుంది.  అతను దు:ఖంతో వొణికిపోయాడు.  ఆ రోజు సమాజానికి భయపడి అలా చేసానన్నాడు. నన్ను బయటకు వెళ్ళమంది,   నేను వరండా లో మంచం వాల్చుకుని పడుకున్నాను. తెల్లారుతూనే సిరాజ్ వచ్చి, 'పద'  అంది.  'ఎక్కడికి' అంటే 'బొంబాయికి' అంది.   'మరి అతనో?' అంటే,   "తను పడుకున్నాడు. నా బురఖా కప్పేసి వచ్చాను"  అంది.  అలా ఇద్దరం వెనక్కి వచ్చాం" అన్నాడు.

వీళ్ళిలా  మాటల్లో పడి ఇంకో స్పెషల్ టీ ఆర్డరిచ్చే సమయానికి అక్కడికి సిరాజ్ రానే వచ్చింది.   మంటో కి స్పష్టంగా కనిపించడం మాత్రం ఇలా -   "ఆమె మొహం, కళ్ళూ దేదీప్యమానంగా వెలిగిపోతున్నాయి. ఏదో సాధించినట్టు, పెదవులపైన అత్భుతమైన చిరునవ్వు. పలకరింపుగా నవ్వుతున్న ఆమె కళ్ళు పచ్చ రైల్వే సిగ్నళ్ళలాగా మెరుస్తున్నాయి!"  ఇదీ సిరాజ్ ముగింపు. వేశ్యల జీవితాల వెనుక ఉన్న విషాద కోణాల్ని చూపించడానికి సిరాజ్ లాంటి ఎన్నో పాత్రలను మంటో సృష్టించాడు.  ఇది కూడా ఒక బాంబే స్టోరీ. కుష్వంత్ సింగ్ మెచ్చినదీనూ.  దీనితో నేను రాయాలనుకున్న రెండు మంటో కధలూ అయిపోయాయి.  :)