Pages

07/11/2017

పాండోరాస్ బాక్స్



పాండోరా అనగానే నగలని తల్చుకుని ఆనందించే అమ్మలు, అమ్మాయిలకి క్షమాపణలతో మొదలుపెడుతున్నాను.

ఈ కథ గ్రీక్ మైథాలజీ లోనిది. మా అమ్మాయి కథల పుస్తకం లో చదివి, నాకు చాలా నచ్చి, ఇక్కడ చెప్తున్నాను.  (From : Rapunzel and other stories by Miles Kelly)


సృష్టి మొదలయిన కొత్తల్లో, ఇదంతా చాలా ఆనందకరమైన ప్రాంతం. వెలుతురూ, నవ్వులతో కళ కళ లాడేది ప్రపంచం అంతా.  అసలు ఎవ్వరికీ బాధ, కోపం, దుఃఖం, ఈర్ష్యా, అసూయ ఇలాంటి పదాలే తెలీదు. అలాంటి భావన ఎలా వుంటుందో కూడా ఎవరికీ తెలీదు.  ప్రతీ  రోజూ సూర్యుడు ప్రకాశించేవాడు. దేవుళ్ళు / దేవతలు  స్వర్గం నుండీ భూమ్మీదకి వచ్చి ఈ లోక వాసులతో కబుర్లూ కాకరకాయలూ చెప్తూ కలిసి మెలిసి వుండేవాళ్ళు.

ఒక సారి ఓ మధ్యాహ్నం పూట ఎపిమెథియస్ అనే ఓ మనిషీ, ఆయన భార్య పాండోరా,  వాళ్ళింటి బయట పూతోట లో తోటపని చేసుకుంటూ ఉన్నప్పుడు, వాళ్ళు మెర్క్యురీ దేవత  రావడం చూస్తారు.  ఆ మెర్క్యురీ ఒక పెద్ద చెక్క భోషాణం పెట్టె ని భుజాన వేసుకుని నడుస్తున్నాడు. పెట్టె బరువుతో అతని నడుమొంగిపోయింది. పాండోరా వెంటనే పరిగెట్టి ఈ దేవత కి సేద తీర్చేందుకని ఒక డ్రింక్ తెచ్చివ్వడానికి ఇంట్లోకి వెళ్ళింది. ఎపీమెథెయస్  మెర్క్యురీ భుజాన్నించి ఆ బరువైన పెట్టెని కిందకు దించడానికి సాయం పడతాడు.  ఆ పెట్టె బంగారు తాళ్ళతో గాట్టి గా కట్టేసి, దాన్నిండా విచిత్రమైన ఆకారాలు చెక్కి చాలా దృఢంగా వుంటుంది. 

"మీరు నాకో సాయం చేస్తారా?!"  అని అడుగుతాడు మెర్క్యురీ వీళ్ళని.  "చాలా ఎండగా వుంది.. ఈ పెట్టె కూడా చాలా బరువుగా ఉంది. మీ దగ్గర ఈ పెట్టె ని కాస్త వదిలి వెళ్ళనా ? "  అని ప్రాధేయపూర్వకంగా అడుగుతాడు మెర్క్యురీ !   "అయ్యో! తప్పకుండా !" - అని వీళ్ళు ఒప్పుకుంటారు.   దేవుడూ, ఈ మనుషులూ కల్సి చెరో దిక్కునా పట్టి, ఆ పెట్టెను ఇంట్లోకి చేరేస్తారు.   "దీన్ని ఎవ్వరూ తెరవకూడదు.. చూడకూడదు. ఈ పెట్టె ని జాగ్రత్త గా చూస్కోండి. ఎవ్వరూ, ఎట్టి పరిస్థితి లోనూ ఈ పెట్టె ను తెరవకూడదు. నేను తరవాత వచ్చి తీస్కెళ్ళే దాకా" - అని ఎంతో ఆత్రుత తో, ఎంతో ఇది గా చెప్తాడు మెర్క్యురీ.  

దంపతులిద్దరూ.. "అదేంభాగ్యం.. ఎవ్వరూ తెరవరు లెండి "  అని హామీ ఇచ్చి, దేవత కి వీడ్కోలిస్తారు.   అయితే ఇలా మెర్క్యురీ వెళ్ళగానే, పాండోరా కి ఎవరో వీళ్ళ పేర్లు గుసగుస గా పిలుస్తున్నట్టు అనిపిస్తుంది.  ఈవిడ చెప్పిన ఆ పిలుపుల సంగతి, మొదట,  భర్త నమ్మడు. కొట్టి పారేస్తాడు.  కానీ ఇద్దరూ మళ్ళీ చెవులు నిక్కించి ఆ శబ్దాల్ని వింటారు.   మొదట కాసేపు పిట్టల కువ కువలే వినిపిస్తాయి. ఆ తరవాత కాసేపటికి ఎవరో తమ పేర్లను పిలుస్తున్నట్టు ఇద్దరికీ వినిపిస్తుంది. ఇది 'మన మితృల పిలుపే - నేను చూసొస్తాన'ని చెప్పి, భర్త ఇంటి బయటకు వెళ్తాడు.  పాండోరా ఒక్కతే ఆ గదిలో వుంటుంది.  భర్త బయటకు వెళ్ళగానేఅ ఆ పెట్టె లోంచీ "పాండోరా",  "పాండోరా"  అని దీనమైన  పిలుపులు వినిపిస్తూంటాయి. అవి ఆ పెట్టె లోంచీ వస్తున్నట్టు ఈమె కు అర్ధం అవుతుంది.

పెట్టెకి చెవిని ఆనించి వింటుంది.  "మమ్మల్ని రక్షించు పాండోరా.. మేము ఈ చీకటి పెట్టె లో బందీలం ! " అంటూ ఎవరో   వేడుకోలుగా, చాలా దీనంగా, హీన స్వరంతో  ప్రార్ధిస్తున్నట్టు ఆమెకు వినిపిస్తుంది.  పాండోరా తుళ్ళి పడి - ఆశ్చర్యం తో, ఏమి చెయ్యాలో తోచక స్థంబించిపోతుంది.   మెర్క్యురీ ఏమో - ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పెట్టె ను తెరవద్దని అన్నాడు. ఇక్కడ చూస్తే, పెట్టె లో ఎవరో ఉన్నారు. ఎలా ఏమి చెయ్యడం ఇప్పుడు ?

భయభ్రాంతురాలై -  పెట్టె లో చిక్కుకుపోయిన ఎవర్నో రక్షిద్దామనే మంచి భావన తో, పాండోరా మొత్తానికి ఆ బంగారు తాళ్ళను బలవంతంగా విప్పి, పెట్టె ను తెరుస్తుంది.  పెట్టె ను తెరవగానే తను చేసిన తప్పు తెలుసుకుంటుంది పాండోరా.  ఆ పెట్టె నిండా "ఈ లోకం లోని చెడు" అంతా నిండి వుంటుంది. అవన్నీ వేలాది  నల్లని  తుమ్మెదల్లాంటి  కీటకాల రూపంలో  బిల బిల లాడుతూ ఉంటాయి. పెట్టె తెరవగానే అవన్నీ ఒక్క పెట్టున బయటికి ఎగురుతూ వస్తాయి.  అవన్నీ ఈ లోకంలో మనుషుల్ని కుట్టి, బాధించి ,   బాధ, నొప్పి, చింత, నైరాశ్యం లాంటి "చెడు" ని అవి ఎటు వెళ్తే అటు వ్యాపింపచేయడానికి సిద్ధంగా వుంటాయి. అన్నీ పాండోరా చర్మాన్నంతా ఆక్రమించేసి, కుట్టి,  హింసిస్తూ, ఆనందంగా తమ  తమ రెక్కలు కొట్టుకుంటాయి.  పాండోరా కి మొదటి సారిగా బాధ అనుభవం లోకి వస్తుంది.  వెంటనే పెట్టె మూత ని మూసేస్తుంది ఆమె.


బయట ఉన్న ఎపీమెథెయస్ భార్య కేకలు విని పరిగెత్తుకుంటూ లోపలికి వస్తాడు.  ఈ పురుగులు కిటికీ లోంచీ బైటికి వెళ్ళిపోయే ముందు అతన్ని కూడా కుట్టి బాధిస్తాయి.     జరిగిన ఘోర తప్పిదాన్ని చూసి,  ఎపీమెథియస్ భార్య మీద పట్ట రాని కోపం తో కేకలేస్తాడు.  పాండోరా కూడా అతని మీద కేకలేస్తుంది.   వీళ్ళిద్దరూ అలా దెబ్బలాడుకుంటూండే సరికీ, "నన్ను బైటికి రానివ్వండి"   అని ఒక పెద్ద స్వరం వినిపిస్తుంది.  ఆ స్వరం పెట్టె లోంచీ వస్తుంది.

"భయపడకండి!  నన్ను బైటికి రానివ్వండి!! నేను మీకు సాయం చేస్తాను!"   అంటుంది ఆ స్వరం.  పాండోరా కళ్ళు పెద్దవి చేసి, భర్తని "ఏమి చేద్దాం?" అని అడుగుతుంది. 

"ఇంకేమి చేస్తాం ? చేసిందంతా చేసేవు కదా .. వెళ్ళి పెట్టె తెరువు !"   అని గొణుక్కుంటాడు ఎపీమెథియస్.  పాండోరా ఎలాగో ధైర్యం చేసి, కళ్ళు గాట్టి గా మూసుకుని  మెర్క్యురీ పెట్టె ను తెరుస్తుంది.  ఆ నల్లని లోతైన పెట్టె అడుగు నుంచీ  ఒక తెల్లని ప్రకాశవంతమైన సీతాకోక చిలుక బయటకి వస్తుంది. అది తన సున్నితమైన రెక్కల తో పాండోరా, ఎపీమెథియస్ ల గాయాల్ని స్పృశించి మాపుతుంది.




ఆ పెట్టె లోంచీ చెడు ని బయటకి రానిచ్చినందుకు, మెర్క్యురీ కి ఇచ్చిన మాట ని తప్పినందుకు బాధ తో బిక్క చచ్చిపోయిన పాండోరా, ఎపీమెథియస్ లు ఇద్దరూ ఆ సీతా కోక చిలుక ప్రేమాస్పద స్పర్శ కు కదిలిపోయి, వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తారు. ఆ సీతాకోక చిలుక పేరు "ఆశ" !  (Hope)   ఆశ కూడా వీళ్ళింట్లోంచీ కిటికీ గుండా బయటకి  చెడు వెనకే, ఎగిరిపోతుంది.   అదృష్టవశాతూ.. మనతోపాటూ మన లోకంలో  ఆ ఆశ ఎప్పటికీ   ఉండిపోయింది.

ఎంత బావుంది కదా కథ. ఎన్ని కష్టాలొచ్చినా, ఎంత బాధ కలిగినా మనని కలిపి ఉంచేది ఆశ మాత్రమే కదా. దాన్ని కాపాడుకున్నంత వరకూ, మనకు ఎటువంటి  గాయాలు (మానసికమైనవి), బాధలూ బాధించవు.   అదీ ఈ కథ చెప్పే నీతి.


* * *

Other Stories in this book are :

The Fairy Cow

Paddy Corcoran's Wife

The Three Wishes

The Mermaid of Zennor

Rapunzel

The Fairy Blackstick
 

26/10/2017

Elmer The Patchwork Elephant by David McKee

ఒక్కోసారి సంభాషణ లు ఎటు వైపు నుండీ ఎటు తిరుగుతాయో తెలీదు. ఒక దాని వెంట ఒకటి ప్రస్తావన లు వస్తూ.. అంతూ పొంతూ లేకుండా కబుర్లు చెప్పుకునే తీరిక ఎవరికీ లేదు!    కానీ కబుర్లంటూ ఉండకపోవు కదా. నేను చెప్పే కథ లు వినే ఏకాకి శ్రోత మా అమ్మాయి.  మేమీమధ్య కబుర్లు విశేషాలూ మాటాడుకుంటూ ఒక ఏనుగు బొమ్మ గురించి  మాట్లాడుతూ ఎల్మర్ కథ ని చెప్పుకున్నాం.  ఎప్పుడో చిన్నప్పుడు అనగా మూడేళ్ళ వయసులో తను ఈ రంగు రంగుల ఎల్మర్ కథ ని చదివింది (అంటే నేను చదివి వినిపించాను)  ఇప్పుడీ మధ్య ఏనుగుల బొమ్మ ఒక దాన్ని చూసి, ఏనుగు కథ ల మాట వచ్చింది.  ఈ ఎల్మర్ కథ (లు) ఎంతో బావుంటాయి. తెలుగు లో ఈ ఎల్మర్ కథని చెప్తే ఎలా వుంటుందో చూడాలని నాకనిపించింది.

ఎల్మర్ ఒక పాచ్ వర్క్ ఏనుగు. అది ఇలా వుంటుందన్నమాట.  పాచ్ వర్క్ అంటే తెలుసా ?  రంగు రంగుల నలు చదరాలు కలిపి బొంత లాగా కుట్టే ఒక సాంప్రదాయం చలి దేశాల్లో ఉంది. వీట్ని క్విల్ట్ లాగా కుట్టుకుని గానీ, బట్టలు కుట్టుకోవడానికి గానీ తయారు చేసుకుంటారు.  సో ఈ ఎల్మర్ ఇలా వుంటాడు.


హ్మ్మ్.. ఇప్పుడు ఈ ఎల్మరుడు  ఇలా రంగు రంగుల తో వున్నాడు. వీడిది నిజమైన ఏనుగులుండే నలుపెక్కిన ఊదా రంగు వొంటి రంగు  కాదు.  కానీ ఈ రంగు రంగుల ఎల్మర్ చాలా ఆశావాది, చాలా పరోపకారి, చాలా మంచి వాడు, ఎప్పుడు సరదాగా హాయిగా వుంటూంటాడు.  ఎల్మర్ అంటే  మిగిలిన ఏనుగులందరికీ చాలా ఇష్టం.  ఎల్మర్ కీ మిగిలిన అందరు ఏనుగులూ, ఇతర జంతువులూ, పులులూ, సింహాలూ, జిరాఫీ లూ, కోతులూ, మొసళ్ళూ ఆఖరికి చేపలూ, పిట్టలూ కూడా చాలా ఇష్టం, అందరీ వీడికి స్నేహితులే. ఎప్పుడూ ఒక్కడూ చక చకా తన స్నేహితులతో కలుస్తూ తిరుగుతూ, హాయిగా సంతోషంగా వుంటూ ఉంటాడు.

ఓ సారి ఎల్మర్ కి తను మిగిలిన ఏనుగుల కన్నా డిఫరెంట్ (తేడా!) అని స్పృహ వస్తుంది.   'అయ్యో 'నేను ఎందుకు ఇలా వున్నాను ? (With Patchwork and all ?!)   మిగిలిన వాళ్ళ లా లేనూ.. వాళ్ళలో నేనూ ఒకడిలా కలిసిపోవాలీ అంటే నా వొంటికి ఊదా రంగు వేసుకోవాలి' అనుకుంటాడు. తీరా ఊదా రంగు వేసుకుని, తన రంగు రంగుల చర్మాన్ని దాచుకుని మిగిలిన ఏనుగుల దగ్గరికి వెళితే అవి వీణ్ణి గుర్తు పట్టవు. గుర్తు పట్టక పోగా ఎవడో కొత్త వాడు వచ్చాడని దూరం పెడతాయి. ఎల్మర్ కి బాధ అనిపిస్తుంది. నేను వీళ్ళలో కల్సిపోవడానికి వస్తే ఇలా దూరం పెడతారేంటబ్బా అనుకుంటాడు. కానీ అదృష్టవశాతూ వర్షం కురిసి, వాడి వొంటి మీద పెయింట్ పోయి, అసలు (రంగు) రంగులు బయటపడతాయి.





అప్పుడు ఏనుగుల్లో పెద్ద వాళ్ళు - " అరే నువ్వా ఎల్మర్ ? ఇలా ఎందుకు మేక్ అప్ వేసుకున్నావ్ ?" అని అడుగుతాయి.  వీడు కారణం చెప్పేసరికీ నవ్వి ఓ నాలుగు చీవాట్లు కూడా వేస్తాయి.  "పిచ్చి ఎల్మర్... నువ్వు మాకన్న కొంచెం డిఫరెంట్ గా ఉన్నావు సరే. అదే నీ స్పెషాలిటీ. నీ యూనిక్ నెస్ ని కోల్పోయి అందరి లో ఒకడి లా తయారవడానికి ఎందుకు ప్రయత్నిస్తావు ? నీ రంగు రంగుల పాచ్ వర్క్ తో నువ్వు ఎంత ముద్దు గా వుంటావో తెలుసా ? నువ్వు మా స్వీట్ హార్ట్ వి.  నువ్వు మాకు ఎంతో ఎక్కువ. ఇంకెప్పుడూ ఇలా 'గుంపు లో గోవింద' అయ్యేందుకు ప్రయత్నించకూ".. అని గుణ పాఠం చెప్తాయి.


ఇంకోసారి  అడవి లో పెద్ద గాలీ వానా వస్తాయి.   వాన వెలిసేసరికీ ఏనుగులన్నీ గుహ లో రెస్ట్ తీసుకుంటుండగా కొన్ని చిన్ని చిన్ని నీలి పిట్టలు ఎగురుకుంటూ వచ్చి ఎల్మర్ ని రమ్మంటాయి.  "ఎల్మర్! చూడు! ఒక రెయిన్ బో వచ్చింది. కానీ దాన్లో రంగులు లేవు"  అని కంగారు గా చెప్తాయి. ఎల్మర్ వచ్చి ఆకాశం లోకి చూస్తాడు. దూరాన రెయిన్ బో కనిపిస్తుంది. కానీ దాన్లో రంగులు ఏవీ వుండవు. వొట్టి తెల్లని ఇంద్ర ధనువు అది. వీళ్ళందరూ  అయ్యో ఇప్పుడెలా అనుకుంటారు.

ఎల్మర్ పరోపకారి పాపన్న కదా.   "పోన్లెండి - నా దగ్గర బోలెడు రంగులు ఉన్నాయి కదా. నేను ఈ రెయిన్ బో కి నా రంగులు ఇస్తాను. కానీ ఆ రెయిన్ బో మొదలు ఎక్కడుందో వెతకాలి. దాన్ని తాకి కదా నా రంగులు ఇవ్వాలి.  . అక్కడికి వెళ్ళి నా రంగులు ఇస్తానూ" అంటాడు. అడవి అడవంతా రెయిన్ బో 'తుది',  'మొదలు' లను వెతుకుతారు. కొన్ని మొసళ్ళేమో ఎల్మర్ కి ఆ రెయిన్ బో, జల పాతం వెనక ఉందని చెప్తాయి.  వెంటనే ఎల్మర్ జల పాతం దగ్గరికెళ్ళి, నీళ్ళ కింద నుండీ లోపలికి వెళ్ళిపోతాడు.   తెల్లని జల ధారల వెనక్కి వెళ్ళిపోయిన ఎల్మర్ ఎంతకీ మరి బయటికి రాడూ, కనిపించడూనూ.

అడవి జంతువులు అన్నీ బయట నుంచుని భయ భ్రాంతులై చూస్తుంటాయి.  అలా వాళ్ళు చూస్తుండగానే రెయిన్ బో లో కి ఏడు రంగులూ మెల్లగా వచ్చేసి, రంగుల రెయిన్ బో చక్కగా ఆకాశంలో మెరుస్తూ కనిపిస్తుంది.  'తన రంగులన్నీ ఇచ్చేసి, ఎల్మర్ మామూలు ఏనుగు లాగా నల్లగా అయిపోతుందేమో.. ఎల్మర్ ఎంత త్యాగం చేసిందీ'   అని అన్ని జంతువులూ బాధ పడతాయి. కానీ ఎల్మర్ ఆ జల ధారల తెరల మాటు నుండీ బయటకి వచ్చాకా, ఎల్మర్ రంగులు ఇంకా కాంతి వంతంగా మెరుస్తూ, దాని పాచ్ వర్క్ చర్మం భద్రంగా వుంటుంది.





దీని అర్ధం ఏమిటీ అని అందరూ అడిగితే,  అందరికన్నా పెద్దదయిన సింహం.. "మన దుఃఖాన్ని పంచుకుంటే అది తగ్గుతుంది, అదే సుఖాన్ని, ఆనందాన్నీ అందరితో పంచుకుంటే అది రెట్టింపవుతుందీ... అందుకే ఎల్మర్ రంగులు పోలేదు. పైగా ప్రకాశిస్తున్నాయి "  అని హితవు చెప్తుంది. [Elmer and the Rainbow]



ఇలాంటి ఎల్మర్ కథలు పిల్లల కోసం ఎంతో మనో రంజకంగా బ్రిటిష్ రచైత David McKee, 1989 లో రాయడం మొదలు పెట్టారు.  పుస్తక రూపం లో నైతే మొత్తం 34 కథలు.   ప్రస్తుతం ఏనిమేటెడ్ వీడియోలు యూట్యూబ్ లో బోలెడు.     టెలివిజన్ సిరీస్ కోసం ఇతర రచయితల్ని కూడా కలుపుకున్నారు.  ఏనుగులు ఎంతో శక్తివంతమైన, తెలివైన జంతువులు. అమాయకమైనవి కూడా.   పిల్లలకి ఎందుకో ఏనుగు అంటే భలే ఇష్టం.  కథ ల్లో అయితే మరీనూ. అందుకే ఈ కథలు మన లో ని పిల్లలకి కూడా భలే నచ్చుతాయి.


మొత్తానికి ఎల్మర్ కథ ని నా బ్లాగ్ లో చెప్పేసి, ఇంకో నలుగురు వాళ్ళ పిల్లలకీ ఈ ఎల్మర్ కథ లు,  ఈ రంగు రంగుల ఆశావహమైన,  అమాయకమైన కథలు చెప్తారని నా ఆశ పడతాను.  ఒక మంచి కథ ని చదివినంత ఆనందం,  కళ్ళింత చేసుకుని, రంగు రంగుల పుస్తకం లో కి దూరి, ఆ అత్భుత ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ, మన నోటి నుండీ వచ్చే ఒక్కో వాక్యమూ ఎంతో అపురూపంగా వినే పిల్లలకి ఈ కథ చెప్పడం, భలే ఆనందకరం. ఈ తృప్తి కి ఏదీ సాటి రాదు.  అదీ ఎల్మర్ కథ.


Notes :

Elmer Story Books -

https://www.waterstones.com/booklist/319791/elmer-the-elephant



David McKee  

Views :  https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2014/jul/12/25-years-elmer-elephant-david-mckee


 

16/09/2017

పథేర్ పాంచాలీ - బిభూతి భూషణ్ బందోపాధ్యాయ్

పథేర్ పాంచాలీ - బిభూతి భూషణ్ బందోపాధ్యాయ్ (1894-1950)
అనువాదం : మద్దిపట్ట్ల సూరి (1920-1995)



కొన్ని పుస్తకాలకి గొప్ప చరిత్ర వుంటుంది. ఎప్పుడో చిన్నప్పటి పథేర్ పాంచాలి. సత్యజిత్ రేయ్ సినిమా గానే తెలుసు. టీవీలో ఎప్పుడో చూసిన చిన్న బిట్  - వానల్లో బురదల్లో పల్లెలో పడుతూ లేస్తూ నడుస్తూ వస్తున్న పెద్ద మనిషిని ఇద్దరు చిన్న పిల్లలు నవ్వుతూ గమనిస్తున్న దృశ్యమే మనసులో ముద్రించుకుపోయింది. అత్భుతమైన సినిమా అనీ, సత్యజిత్ రే దానికి ప్రాణం పోసాడనీ వినడమే. ఎప్పుడూ దాని పూర్తి పాఠం చదవలేదు.  ఇన్నాళ్ళకిన్నాళ్ళకి ఈ "అజరామర పథగీతం"  ఇంత చక్కని తెలుగులో దొరికితే చదవకుండా వొదులుకోగలగడమే ?!  దీన్ని తెలుగులో అత్భుతంగా, రస రమ్యంగా అనువదించినది శ్రీ మద్దిపట్ల సూరి.   బెంగాలీ నవలల పట్ల తెలుగు వాళ్ళకున్న క్రేజ్ తెలిసినదే. శ్రీ సూరి మంచి మంచి బెంగాలీ క్లాసిక్ లను తెలుగు లో కి అనువదించారు. ఈ అనువాదాన్ని ఈయన కాకుండా ఎవరన్నా చేసి వుంటే ఆ పుస్తకం ఇంత బావుండేదా అని  అనిపించింది. కాబట్టి  అనువాదకునికి నమస్కరించి, ఇది మొదలు పెట్టాలి న్యాయంగా.

చాలా రోజులకి గుండెల్లో ఇంకిపోయిన చెమ్మని బయటకు తీసుకొచ్చిన ఇద్దరు చిన్న పిల్లల కథ ఇది.  పథేర్ అంటే పథం. మార్గం. పాంచాలీలనేవి తరతరాలుగా సంప్రదాయ కథాగానానికి ఉపయోగిస్తుండే బెంగాలీ గీతాలు. అందుకే సత్యజిత్ రే తన చిత్రానికి 'సాంగ్ ఆఫ్ ద లిటిల్ రోడ్' అనే ఉప శీర్షిక జోడించారు.  దుర్గ, అపూర్ లు అక్కా తమ్ముళ్ళు. నిశ్ఛింది పురంలో హరిహర రాయ్ గారి పిల్లలు. హరి రాయ్ భార్య సర్వ జయ.  హరి హరుడికి వరుసకు అక్కగారైన ఇందిరమ్మ అనే వృద్ధురాలు వీళ్ళతోనే ఆ ఇంట్లోనే ఉంటూండేది.  ఆవిణ్ణి, సర్వ జయ నూ బీదరికం నిర్దాక్షిణ్యంగా విడదీసేస్తుంది. ఈ మౌసీమా ని ఎంతగానో ప్రేమించిన చిన్నారి దుర్గ తల్లికీ, ఇందిరమ్మ కూ  మధ్య నలిగిపోతూ.. వాళ్ళ అస్థిత్వ పోరాటం లో - ఇందిరమ్మ ఇల్లు విడిచి పోవడమూ, తిండికి మొహం వాచి, ఎండ దెబ్బ కి మరణించడమూ చూసి ఎక్కువ దెబ్బ తిన్న పిల్ల.  అత్యంత బీదరికంలో బ్రతుకు వెళ్ళదీస్తున్న సర్వ జయకూ పిల్లలల తో పాటూ ఆ ముసలావిణ్ణి సాకడం కష్టమైపోతుంది.  ఇందిరమ్మ జీవితాన్నీ మరణాన్నీ చదివే సరికే పాఠకుడు ఎప్పుడు ఈ బ్రతుకుల్లో వెలుతురొస్తుందా అని నిస్పృహ లో కూరుకుపోతాడు. 

హరి హరుడు బ్రాహ్మణుడు. బ్రాహ్మణీకం తప్ప ఇతర పనులెరుగని పండితుడు. అతని కొడుకు అపూర్ !  అపూ అక్క దుర్గ వెంటే ఎప్పుడూ. తండ్రి పౌరోహిత్యపు పనుల వేటలో, ప్రవచనాల పనుల వేటలో నెలల తరబడి ఇల్లు విడిచి వెళ్ళినప్పుడు తల్లికి మిగిల్న తోడు వీళ్ళిద్దరే. వీళ్ళు ఊరు నాలుగు చెరగులా తిరుగుతూ, వంటకి ఫలమో, పుష్పమో, కట్టెలో, ఎక్కడో పడిపోయిన  కొబ్బరి కాయలో, ఏ చెరువులోనో దొరికిన చేపల్నో ఇంటికి పట్టుకొస్తూంటారు.  ఈ పిల్లల కళ్ళ నిండా లేమే.  అపూ కి తల్లి ఉడకేసే ఆ నీళ్ళ లాంటి అన్నమూ పరమాన్నమే. దుర్గ కాస్త పెద్దది.  ఇల్లు గడవడం కోసం పక్క వాకిళ్ళలో దొంగతనానికీ వెరవదు.  సర్వ జయ కి ఈ పిల్లల భవిష్యత్తు గురించి విపరీతమైన బెంగ. తిండికే గడవని తాము దుర్గ పెళ్ళెలా చెయ్యడమా.. అపూర్ ని ఎలా చదివించడమా అని బెంగ.

ఇన్ని బాధల్లో పదకొండూ పన్నెండేళ్ళ పిల్ల  దుర్గ ని ఇష్టపడిన ఒక డబ్బున్న యువకుడు సర్వజయలో ఎంతో ఆశ కలిగిస్తాడు.  దుర్గ కూడా తనకి పెళ్ళయితే, ఇంట్లో బాధలు కాస్తన్నా తీరుతాయి కదా అని ఆశిస్తుంది. కానీ కుటుంబ తగాదాల్లో, ఆ సంబంధం తప్పి, వెలుగు రాబోతున్న జీవితాలు ఎక్కడి గొంగళి అక్కడే అన్నట్టు మూలపడతాయి.  ఆ రోజుల్లో బెంగాల్ పల్లెల్లో, ఎందరో ప్రజలు మలేరియా తో చనిపోతారు. దుర్గ కూడా వొళ్ళెరగని జ్వరంలో - రోజుల తరబడి ముసురు పట్టిన రోజుల్లో, తన మీద చూరు నుండీ ధారగా నీరు కారుతున్నా కదల లేనంత జ్వరంతో ప్రాణాలు విడుస్తుంది.   దుర్గ పోయిన విషయం తెలీని తండ్రి  కొన్నాళ్ళ తరవాత, పట్నం నుంచీ తీసుకొచ్చిన బహుమానం కళ్ళలో నీళ్ళు తెప్పిస్తుంది. 

చిన్న పిల్ల దుర్గ లేకుండా అక్కడ ఉండడం కష్టమయ్యి  కాశీ లో ఏదో ఒక పని దొరకకపోదని కాశీకి వలస వెళ్తుంది కుటుంబం.  అక్కడకి వెళ్ళేందుకు జీవితం లో మొదటిసారి రైలెక్కిన అపూర్, దుర్గ రైలెక్కలేదని, దుర్గ ని ఆ ఊర్లో వొదిలేసి పోతున్నామనీ బావురుమనడం  చదివి, ఎంతో బాధ కలిగిస్తుంది. కాశీకి వెళ్ళినా వాళ్ళ పరిస్థితి ఏమాత్రం మెరుగు పడకపోగా హరి మరణం, సర్వజయ బ్రతుకు గడవడం కోసం  ఒక జమీందారింట్లో  వంటలక్క గా చేరడం, అపూర్ అక్కడ వాతావరణంలో ఇమడలేక, తీవ్ర అవమానానికి గురయి,  మళ్ళీ నిశ్చిందిపురానికి వెళ్ళిపోవాలని ఇద్దరూ నిర్ణయించుకోవడం... ఇదే ఈ పథం.


ఈ కధ లో అత్యంత నిరాశా పూర్వక జీవితం లో కూడా ఎక్కడో ఏదో మంచి జరగకపోదా అన్న ఆశ ఎలా మనుషుల్ని నడిపిస్తుందో చూస్తాం.  నిశ్చిందిపురం ఆ పిల్లల దృష్టిలో స్వర్గం.  అందమైన తోట. ఆ అందాన్ని వొదులుకుని పట్నాల్లో ఇరుకు ఇళ్ళలో ఎలా గడిపారో అపూ వాళ్ళు అనిపించేంత సౌందర్యం.   హరి హరుడి కూలడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఇంటి చుట్టు పక్కల  ఎలా వుంటుందంటే : :

వాళ్ళ ఇంటి కిటికీ కి కొంచెం అవతలగా చుట్టూ ముదురుగోడ. ఆ గోడని ఆనుకుని అవతల అంతా ఒకటే అడవి.  ఆ కిటికీ దగ్గర కూర్చుంటే చాలు - నీలి సముద్రపు అలల్లాగా భాండీర, శాఖోటక వృక్షాల చివళ్ళు ఆ చెట్లనీ ఈ చెట్లనీ వ్రేళ్ళాడే రక రకాల తీగలు, ఏళ్ళ తరబడి ఉన్న వెదురు చెట్లు, వయో భారం వల్లా ప్రక్కనున్న కర్ణికార, 'వన చాల్ తా' చెట్ల మీదికి ఒరిగిపోతూ ఉండటం, వాటికింద వెలుతురు తక్కువగా ఉండే చోట కాటుక పిట్టలు గంతులు వేస్తూ ఉండటం కనిపిస్తూ ఉంటుంది. 

వాళ్ళ ఇంటి పక్కన ఆ అడవి ఇటు నీలిమైదానం వరకూ, అటు ఏటి గట్టునకు వ్యాపించి ఉంటుంది.  అపూ వాళ్ళకది ఎంత తిరిగినా తిరగనట్లే వుంటుంది.  అపూ అక్కతో కలిసి, ఆ అడవిలో చాలా దూరం తిరిగాడు.  కానీ ఆ అడవి ఎక్కడ ఆఖరయిందో తెలియలేదు వాడికి  - ఈ అడవి, దాని శ్యామలత్వం లోని నూతన స్పర్శ వాడి మనస్సుని, వాళ్ళ అక్క మనస్సునూ పులకరింపజేస్తుంటాయి. పుట్టినప్పట్నించీ సుపరిచితమైందీ అడవి వాళ్ళకి.

క్షణక్షణమూ ఏదో తెలియని ఆనందంతో వాళ్ళ పిపాసు హృదయాల్ని అపూర్వ విచిత్రరసానుభూతితో నింపివేస్తూ ఉంటుంది.  వర్షానికి నిగనిగలాడుతూ పచ్చగా వున్న చెట్ల పొదల మీదికి కరంజ పుష్పాల పసుపుపచ్చని చివుళ్ళు,  అస్తమయపు నీడలో పెద్ద అడవి ఉమ్మెత్త కొమ్మ మీద మెల్లిగా అటూ ఇటూ ఉడుత ఒకటి తిరుగుతుండడం, కావలసినన్ని ఫలపుష్పాలు, అన్నిటికంటె దట్టంగా అడవికి దగ్గరగా వున్న పొదలమీది కొమ్మ కొమ్మనీ ఏవో తెలియని పిట్టలు వ్రాలి ఉండడం  -  అలాంటప్పుడు వాడి మనసుకు కలిగే అపూర్వ గంభీరానందాన్ని ఎవరికీ వర్ణించి చెప్పలేడు వాడు! అదేదో స్వప్నం, ఇంద్రజాలం.  నాలుగువైపులా పక్షులు మధురంగా రోదన చేస్తూ ఉంటాయి, జల జల పూర్లు రాలుతూంటాయి. సంజె నీడలు మరింత దట్టంగా అలముకుంటూ వుంటాయి.  

దుర్గ పోయాక ఆ ఇంట్లో, ఆ ఊర్లోనూ ఉండలేక  వెళ్ళిపోతున్నప్పుడు అపూ హృదయాక్రోశం.. నిశ్చిందిపురానికి ఎంతో దూరాన ఉన్న రైల్వే స్టేషన్ లో రైలు స్టేషన్ ని దాటేస్తున్నప్పుడు చాలా రోజుల క్రితం తానూ అక్క దుర్గా కలిసి తప్పిపోయిన ఆవుదూడ ను వెతుక్కుంటూ, రైలు చూడ్డానికి వచ్చిన రోజు గుర్తొస్తుంది అపూర్ కి.  ఊరి చివర పెద్ద జామచెట్టు క్రింద తనూ, అక్కా ఇంత ముఖంచేసుకుని తమ రైలుబండినే చూస్తున్నట్టు అనిపిస్తుంది.

అక్కను ఎవరూ వెళ్ళి తీసుకుని రాలేదు. అందరూ విడిచిపెట్టేసారు.  అక్క చచ్చిపోయినా, తామిద్దరూ కలిసి ఆడుకునే వెదురుతోపులో, మామిడిచెట్ల నీడలో, నిశ్చిందిపురంలోని కూలిపోయేట్లున్న కొంపలో - అక్క స్నేహ స్పర్శ తనకెప్పుడూ సోకుతూనే ఉండేది. కానీ ఇవళే అక్కతో శాశ్వతంగా తెగతెంపులయిపోతున్నాయి నిజానికి ! 

అక్కను ఇహ ఎవరూ ప్రేమించడంలేదు. అమ్మా లేదు, ఎవరూ లేరు, అక్కను విడిచిపెట్టి వస్తున్నందుకు ఎవ్వరికీ విచారమే కలగలేదు.

తర్వాత జీవితంలో వినీలకుంతల సాగర మేఖల అయిన పృధివితో వాడికి, ఘనిష్ట పరిచయం ఏర్పడింది.  కానీ వాడికి శరీరం ఝల్లుమన్నప్పుడు, సముద్రయానంలో ఓడ డెక్ మీద నుంచి వినీలాకాశపు నూతన రూపం కంటపడుతున్నప్పుడు, ద్రాక్షాకుంజవేష్టితమైన ఏ నీలపర్వత సానువో - సముద్రంలో విలీనమౌతున్నట్లుండీ దిగంత ప్రాంతం నుండి   సుదూరంగా పోయి పోయి లీలగా కంపిస్తున్నప్పుడు, దూరం నంచీ భాసాభాసంగా కనిపించే చెలియలికట్ట - ప్రతిభాశాలియైన స్వరకర్త సృజించిన   మధుర స్వరంలాగా మధురాలాపనను వినిపింపజేస్తున్నప్పుడు - అలాంటి సమయాల్లో యెప్పుడూ వానకురుస్తున్న ఒక రాత్రివేళ ఓ పాత చీకటి కొంప లో రోగంతో మంచంలో పడిన ఓ పల్లెటూరి పేదపిల్ల 'అపూ! నయమయి లేచాక నాకొక రోజున ఎప్పుడైనా రైలు చూపిస్తావా ?' అని అడగడం వాడి మనసు లో ప్రతిధ్వనిస్తూనే వుంటుంది.

అన్నిటా ఓడాక సర్వజయ తో నిశ్చిందిపురానికి తిరిగి వెళ్ళిపోయేలా మాటాడాక అపూ "భగవాన్  నువ్వు మమ్మల్ని నిశ్చిందిపురానికి వెళ్ళేట్ట్లు చెయ్యి. లేకపోతే  బ్రతకలేను. నీ పాదాలు పట్టుకుంటాను" అని గుజగుజలాడాక,


పథ దేవత ప్రసన్నంగా నవ్వి ఓయి వెర్రివాడా, మీ ఊరిలోని వెదురుతోపుతో కాని, బందిపోటయిన వీరురాయ్ వటవృక్షం దగ్గరగాని, 'ధల్ చిత్' కాల్వరేవు దగ్గర గానీ నా పథం అంతమయిపోదు.  మీ 'సోనాడాంగా' మైదానాన్ని, ఇచ్చామతి నదిని దాటి, పద్మాలతో నిండివుండే మధుఖాలి తటాకం పక్కనుంచి పోయి, వేత్రవతి రేవును దాటి, సూటిగా, కేవలం సూటిగా - దేశాన్ని వదిలి దేశాంతరాల వైపు సూర్యోదయాన్ని విడిచి, సూర్యాస్తమయం వైపు, పరిచితములైన పరిధులన్నీ అధిగమించి, అపరిచితములైన పరిధులవైపు సాగి పోతున్నదీ పథం.


దివారాత్రాల్నీ, జనన మరణాల్నీ, మాసాల్నీ, సంవత్సరాల్నీ, మన్వంతరాల్నీ, మహా యుగాల్నీ దాటిపోతూనే వుంటుంది.  మీ జీవిత స్వప్నాలు కుక్క గొడుగుల్లా గుంపులు గుంపులుగా తలలెత్తుతాయి

నా వంశం అంతటితోనూ ముగియదు, పోతూనే వుంటుంది - పోతూనే వుంటుంది - ముందుకు సాగిపోతూనే వుంటుంది.

నిదా అనిర్వాణ వీణానిక్వాణం అనంతాకాశంలో అనంతకాలం ప్రతిధ్వనిస్తూనే వుంటుంది. 

ఈ విచిత్ర ఆనందయాత్రా తిలకాన్ని నీ నుదుట ధరింపజేసి, నిన్ను గృహవిముక్తుణ్ణి చేసి తీసుకువచ్చాను.

"పద, ముందుకు పద.." అంది. (అంటుంది. )


అపూర్స్ ట్రైలొజీ  బిభూతి భూషణుడు రాసిన ఈ పథేర్ పాంచాలీ, అపరాజితో ల ని ఆధారంగా తీసిన మూడు సత్యజిత్ రే సినిమాలు.  మొదటిది ఈ "పథేర్ పాంచాలీ".  అపూ జీవన పథం లో ఎందరో పిల్లలు కలుస్తారు.. చుట్తు పక్కల వాళ్ళ పిల్లలు, కజిన్లు, స్నేహితులు,  తమ కంటే బీదవాళ్ళ పిల్లలు,  దుర్గ స్నేహితులు, తన స్నేహితులు,    ఆ పిల్లల ఆనందాలు,  వాళ్ళలో బీద పిల్లల, అనాధ ఆడపిల్ల ల కష్టాలు చదివి గుండె తరుక్కుపోతుంది.  అయినా కష్టాలనుభవిస్తున్న పిల్లలకి అవేవీ పట్టనే పట్టనట్టుంటారు. అంత అమాయకత్వం!

అపూ లో తండ్రి వారసత్వం గా వచ్చిన చదువూ, చదువు పట్ల ఇష్టం, వాడి బాల్యం, కష్టాలు, చిన చిన్న ఆనందాలు, ఇవన్నీ ఇంతే భాషా సౌందర్యంతో చదువుతున్నప్పుడు మనసు కదలకుండా వుండటం చాలా కష్టం.   ముఖ్యంగా   ఈ అనువాదకుడే  "అపరాజితుడి కథ" ని కూడా అనువదించారంట.   ఈ ఒక్క పుస్తకానికే గుండె పట్టేసి, కొన్ని పుస్తకాల్ని ముగించాక కొన్ని రోజుల వరకూ మనసుల్లోంచీ పోని ఓ తృప్తికరమైన భావన  కలిగి, ఓ లాంటి తన్మయత్వంతో మునిగిపోతుంటే, "అపరాజితుడి కథ" ని చదవడానికి మానసికంగా చాలా శక్తి ని సమీకరించుకోవాల్సొచ్చేటట్టుంది. !  ఆ అనుభూతిని పంచుకుంటూంటే ఎంతో ఆనందం. దీన్ని పరిచయం చెయ్యడానికి ఆ అనుభూతే పనికొచ్చింది.  అందుకే పుస్తకంలోని లైన్లు యధాతథంగా కోట్ చేసాను పైన. 


అంత అత్భుతమైన నిశ్చిందిపురం నుంచీ భరించలేని బీదరికం తరిమేసినా, తల్లి ఒడికి చేరే పిల్లల్లా మళ్ళీ సొంత గూటికి ఒక వేళ వాళ్ళు చేరుకుంటే, ఆ   అపూ, సర్వజయల మిగిల్న కథ ని చదవాలన్న కోరికతో - ఎన్ని కష్టాలు ఎదురైనా వాటిని ఓర్చుకోవడానికి కావలసిన ధైర్యం, మనో నిశ్చయం వీళ్ళని ఎలా నడిపించిదో చదివి, చాలా ఆనందంతో, దుఃఖం తో,  ఈ అత్భుత పుస్తక పరిచయాన్ని ముగించేస్తున్నాను.

* * *

మొదట పుస్తకం. నెట్ లో ప్రచురించబడింది.