Pages

04/05/2017

ISIS The State of Terror - Jessika Stern & J.M.Berger




ఇది ఒక సారి చదవడానికీ, కరెంట్ అఫైర్స్ రిఫ్రెషర్ లాంటి  పుస్తకమే. ఇది సాహిత్యం కాదు. కొందరి జీవితం.  ఎప్పటికప్పుడు మారిపోయే వార్తల్లో ఒక భయంకరమైన కధనం. కాకపోతే ఈ కధ లో బోల్డన్ని మనకి తెలిసినవీ, తెలియనివీ థియరీలు ఉన్నాయి.  ఈ కార్పొరేట్ తరహా, ఎక్సిక్యూటివ్ ఉగ్ర సంస్థ పుట్టు పూర్వోత్తరాల గురించి చాలానే పుస్తకాలొచ్చాయి. అన్నిట్నీ చదవలేకపోయినా, నేను తడిమిన రెండు మూడు పుస్తకాల్లో ఇది కాస్త ఆసక్తికరంగా అనిపించింది. కాలంతో పాటు ద్రవంలా పరిస్థితులు  ఎప్పటికప్పుడూ మారిపోతున్నప్పుడు ఫాలో అప్ లా ఇలాంటి రికనర్లు ఉపయోగపడతాయి.

కొత్తగా తెలుసుకోవడానికి ఏమీ లేకపోయినా ఒక రిఫ్రెషర్ లాంటి పుస్తకం ఇది. "ఇదే ఆఖరు. దీని తరవాత ఇంక ప్రపంచమే లేదు"  అనిపించేంత దారుణమైన, బలంగా అల్లుకున్న,  లొంగని మొండి కేన్సర్ లాంటి  వ్యవస్థ ఐసిస్; అతి పెద్ద నెట్వర్క్ ఉన్న తీవ్రవాద సంస్థ.  అమెరికానే ఐసిస్ ని సృష్టించిందీ, ప్రోత్సహిస్తోందీ అని రక రకాల వాదనలు ప్రచారంలో ఉన్నా,   ఐసిస్ పుట్టుక, బ్రతుకు, చావు (!)  గురించి ప్రపంచానికి, ముఖ్యంగా పాత్రికేయులకూ తెలిసిన సమాచారమే ఈ పుస్తకం.

గ్లాసరీ లో పేరులు,   టైంలైన్ లో వార్తలూ,   సమస్య ను సరిగ్గా అర్ధం చేసుకోవడానికి పనికొస్తాయి. రచయితలు ఇద్దరూ (అమెరికన్) జర్నలిస్టులు: జెసికా స్టెర్న్, జె ఎం బెర్గర్లు. ఇది ఒక చరిత్రను నమోదు చేసే ప్రక్రియ అని ఇద్దరి అభిప్రాయం కూడా.  "If journalism is the first draft of history, a book such as this can only be the second draft, and certainly not the final word."  ఏ రోజుకారోజు కొత్త కొత్త వార్తల్లో పాత వార్తలు మరుగున పడిపోయే ఈ కాలంలో పుస్తకంలో ముఖ్య భాగాల్నిండా.. 'ఈ పుస్తకం ప్రెస్ కి వెళ్ళినపుడు ఇలా జరిగింది' అని మరీ మరీ చెప్పుకున్నారు.

ఐసిస్ బహుశా ఎన్నడూ లేనంత విస్తృతంగా ప్రపంచమంతా  విస్తరించిన సంస్థ.   మామూలు ఉగ్రవాద మూక కాదు. దీనికి పెద్ద బలగం, వ్యూహం, లక్ష్యం వున్నాయి.   ఏ దేశానికి చెందిన వారినైనా ఒక సారి తమ లో చేర్చుకున్నాకా, వీలైనంత వరకూ వారి చావు కబురు మాత్రం తప్పకుండా దగ్గరి వారికి చేరవేయగల  సమగ్రమైన, ఒక ప్రభుత్వ సంస్థ లాగా ఆర్గనైస్డ్  పరిధి వారికి ఉంది.     ఐసిస్ బాధితులు రెండు రకాలు.  [ముస్లిం యువత] మతపరమైన ప్రలోభాలతో తమలోకి ఆకర్షించగా  మిగిలిన, ఆ పిల్లల్ని  కోల్పోయిన తల్లులూ. తండ్రులూ ఒక రకం ;   ఐసిస్ చంపేసిన జనం, వారి బంధువులూ ఇంకో రకం.

పుస్తకంలోకి దూకే ముందు ఒక సారి గుర్తు చేసుకోవాల్సినవి :

2003 లో ఇరాక్ మీద అమెరికా యుద్ధం మొదలు, సద్దాం ప్రభుత్వం కూలడం, జర్కావీ (Terrorist leader  behind AQI, ISIS) అనే భూతం పుట్టుకొచ్చి బాగ్దాద్ లో UN Headquartes మీద బాంబు దాడి చేయడం.

2004 లో అబూ గ్రాయిబ్ జైల్లో, బందీలు గా ఉన్న వారిపై US సాగించిన అకృత్యాల ఫోటోలు బహిర్గతం, వెల్లువెత్తిన ప్రజాగ్రహం, AQI (al Qaeda in Iraq)  మొదలు. జర్కావీ,  బిన్ లాడెన్ కు మద్దతు ప్రకటించడం

2005 లో పబ్లిక్ గా ఆల్కైదా ఇన్ ఇరాక్ (AQI),  శిరస్చేధాలకు తెగబడటం. విదేశీ పోరాట వీరులకు ఆకర్షణీయంగా మారడం.  ఈ లోపు Iraq లో బలవంతపు ప్రజాస్వామ్యం స్థాపన.  అల్లకల్లోలం గా సున్నీ, షియాల ఆధిపత్య పోరు.

2006 లో అమెరికన్ బాంబు దాడిలొ జర్కావీ మరణం,  ఐ.ఎస్.ఐ స్థాపన, అబు ఒమర్ అల్ బగ్దాదీ (బాగ్దాద్ కు చెందిన ఒమర్) దాని నాయకుడు గా ప్రకటింపబడడం. సద్దాం ఉరి.

2007 లో అమెరికన్ మిలిటరీ ఆధిపత్యం, సున్నీల ఉద్యమం మొదలు, దారుణంగా అణచపడిన ఐ.ఎస్.ఐ.

2008 లో Twist in the tale  - ఇరాక్ ప్రైం మినిస్టర్ మాలీకీ  'షియా మిలీషియా' అణిచివేతకు ఆదేశాలివ్వడం,

2009 లో మాలీకీ ఆదేశాల మేరకు 'సున్నీ తీవ్రవాద సంస్థల' అణిచివేత.  అంతర్గత కలహాల అనంతరం, సున్నీల లో  ఐ.ఎస్.ఐ పట్ల పెరిగిన ఆదరణ.    పట్టు తిరిగి సాధించుకుందుకు అవకాశం.  ఐ.ఎస్.ఐ. బాంబు దాడుల్లో ఇరాకీ మంత్రులు సహా 100కు పైగా మరణం,  అమెరికాకు చెందిన 'కాంప్ బక్కా'  మూసేసాకా, దాన్నుండీ "అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ"  విడుదల.

2010 లో అమెరికా దాడులో ఐ.ఎస్.ఐ. నాయకులు "అబు ఒమర్ అల్ బగ్దాదీ", "అబు అయూబ్ అల్ మస్రీ" ల  మరణం తరవాత 'అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ' దానికి నాయకుడు కావడం..  ఇరాకీ ప్రభుత్వం లో మతపరమైన ఇబ్బందులు, కుట్రలు.  అల్లకల్లోలంగా ఇరాక్ రాజకీయ చిత్రం.   ప్రజల్లో ప్రభుత్వం మీద పెరిగిన అసంతృప్తి.

ఇది ఇరాక్ దాకా... ఇపుడు సిరియా:

2011 లో సిరియా లీ దారా పట్టణం లో పదిహేనేళ్ళ పిల్లలు ఒక డజన్ మందిని ప్రభుత్వ వ్యతిరేక గ్రాఫిటీ రాసినందుకు రెజీం అరెస్టు చేసింది. దీనికి వ్యతిరేకంగా దేశ వ్యాప్త నిరశనలు.  ఈ పిల్లల్లో "హంజా అల్ ఖాతిబ్" అనే పిల్లాడి చిత్రవధలతో చంపబడ్డ శరీరం ఇంటికి రావడం,  ప్రజల్లో ప్రభుత్వం పట్ల వెల్లువెత్తిన ఆగ్రహ జ్వాల, అసాద్ ఉక్కు పాదం,  ఇంకా ఇక్కడ పాకిస్తాన్ లో, ఒసామా బిన్ లాడెన్ మరణం,

2012 లో జవాహిరి (ఒసామా తరవాతి ఆల్ కైదా నాయకుడు) అసాద్ కు వ్యతిరేకంగా ముస్లింలు ఐక్యం కావాలని పిలుపు.   ఐ.ఎస్.ఐ. మొదటి popular వీడియో The clanging of swords  విడుదల.    ఈ కాలంలోనే తన మీద పెద్ద అదుపు లేకపోవడం వల్ల  జూలు విదిల్చిన ఐ.ఎస్.ఐ,  జైళ్ళ నుండీ ఖైదీల్ని విడిపించడం అనే 'గోడలు బద్ధలు కొడదాం' అనే ఉద్యమాన్ని లేవదీసింది. ఇది, ఖైదీల్ని తమలో చేర్చుకుని, తమను "బలవంతంగా" చేసుకునే ప్రక్రియ.

2013 లో అమెరికా సిరియా కి "నిరాయుధ"  మద్దతు ప్రకటించడం, 'జభాత్ అల్ నుస్రా'  అనే తీవ్రవాద సంస్థ ప్రాబల్యం పెరగడం, తూర్పు సిరియా ఇస్లామిస్ట్ గ్రూపుల అదుపుకి రావడం.  ఇప్పుడు పెద్ద పెద్ద కార్పొరేట్ సంస్థలు మెర్జర్ లను ప్రకటించినట్టు  ఐ.ఎస్.ఐ, 'జభాత్ అల్ నుస్రా', తమ సిరియన్ విభాగం అని ప్రకటించడం, వీళ్ళు కాస్తా దాన్ని ఖండించడం, అవీ.    పూర్తి స్థాయి అంతర్యుద్ధం మొదలు.   వివిధ జైళ్ళ నుండీ 500కు పైగా కరుడు కట్టిన ఆల్కైదా తీవ్రవాదుల విడుదలంచేసి తమలో కలిపేసుకున్న ఐ.ఎస్.ఐ.  సిరియన్ రెబల్స్ ని కూడా సిరియా నుండీ తరిమేసి, ఆధిపత్యం నిలుపుకోవడం. ISI - ISIS (Islamic State in Iraq and Syria) గా మారి తన మొదటి అధికారిక ట్విట్టర్ అకౌంట్ ని తెరవడం.

2014 లో అల్కైదా,ఇతర తీవ్రవాద సంస్థలతో పోట్లాటలు వచ్చినా, ముందుకే వెళ్ళి ఒక రోజు వేలాది ట్వీట్లు చెయ్యగల 'ఆప్'  ని తీసుకు రావడం, డజన్ల కొద్దీ ఇరాకీ సైనికుల తలలు నరకడం లాంటి భయానక దృశ్యాలున్న The Clanging of Swords Part-4"   వీడియో విడుదల, దేశ విదేశాల్లో యువత లో పెరిగిన క్రేజ్,  ఇపుడే కాలిఫైట్ ప్రకటన, ISIS  కాస్తా ఇస్లామిక్ స్టేట్ (Islamic State), 'అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ' -  "కాలిఫ్ ఇబ్రహీం" గా మారడం,  IS మొదటి ఇంగ్లీష్ మాగజీన్ 'దాబిక్'  విడుదల.

ఈ సమయంలోనే  విదేశీ బందీల గొంతు తెగ్గోసి చంపి,  వాటి వీడియోల్ని విడుదల చేయడం ద్వారా ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి చెందింది ఐసిస్. .  ఈ ఏడాదే ఎన్నో దేశాల్లో లోన్ వుల్ఫ్ ల (విఫల మరియు సఫల) దాడుల ద్వారా,  తమ వేళ్ళు ఎంత లోతులకు పాతుకున్నాయో కూడా ప్రపంచానికి చాటి చెప్పింది ఐసిస్.

ఆగస్ట్ 19, 2014 న అమెరికన్ జర్నలిస్ట్ James Foley  ఆ తరవాత ఇతర విదేశీయులు - బ్రిటిష్, రష్యన్, జాపనీస్, బల్గేరియన్, కొరియన్, ఫిలిపినో పౌరులు - ఇదే పద్ధతిలో చంపబడ్డారు. ఈ చావులన్నీ వీడియో కేమెరా ఎదురుగా. ప్రపంచానికి చాటిచెప్పడం కోసం. భయోత్పాతం కలిగించడం కోసం  చిత్రీకరించబడ్డాయి. జిహాదీ జాన్ గా పేరు కాంచిన బ్రిటీష్ ఉగ్రవాది ఐసిస్ పరిధి ని ఇంకోసారి తెలియజేసాడు.    ఈ తల నరికే వీడియీలు మొదట అల్ కైదా ఇన్ ఇరాక్ నాయకుడు 'అబు ముసాబ్ అల్ జర్కావీ'  ఐడియా. వాటి ప్రభావం మీద అతనికి గొప్ప నమ్మకం. మొండి కత్తితో తీరిగ్గా గొంతు కోయడం, కౄరతకు, రాక్షసత్వానికీ పరాకాష్ఠ.  రాత్రికి రాత్రే ప్రపంచాన్ని ఉలిక్కి పడేలా చేసే ప్రభావశీలత వీటికి ఉంది.

శత్రువు బలాన్ని అంచనా వేయడానికీ, దాన్లో విఫలమవడానికీ చాలా తేడాలుంటాయి.    ఈ మధ్య యుగాల నాటి అరాచక  కౄర అకృత్యాల వీడియోల DVDలు మొదట ఇరాక్ లో ఫిసికల్ గా పంచేవారు.   ఇంటర్నెట్ యుగంలో ఈ ప్రచార కార్యక్రమం కొత్త పుంతలు తొక్కింది.   ప్రచారం తో పాటూ ఈ ఉగ్ర మూక కు మిగిలిన అల్లాటప్పా ఉగ్ర మూకల కన్న ఎక్కువ ప్రాబల్యం చిక్కడానికీ,  కొత్త వారిని ఆకర్షించడానికీ, తిరుగులేని ఒక   సాంకేతిక సామ్రాజ్యాన్ని ఏర్పరచుకోవడానికీ సహాయం చేసింది.

ఈ సంస్థ కేవలం ఇరాక్ సిరియాల్లోనే కాకుండా ఆఫ్రికా, మధ్య ప్రాచ్యం లోనూ, లోన్ వుల్ఫ్ ల ద్వారా విస్తృతంగా యూరోప్ లోనూ వ్రేళ్ళు తన్నుకుంటూ, బలంగా, వేగంగా, చాప కింద నీరులాగా విస్తరించడానికి ఈ సాంకేతిక ఆధిపత్యమే కారణం. వందలాది ప్రాచ్య పాశ్చాత్య దేశాలకు చెందిన కొత్త సభ్యులతో కొత్త ఉత్సాహంతో పుంజుకుంటూనే ఉంది.

2014-17 వరకూ, అమెరికా, ఫ్రాన్స్, ఆస్ట్రేలియా,  డెన్మార్క్, ట్యునీషియా, బెల్జియం, ఇంగ్లండ్, బంగ్లాదేష్, ఇరాక్, పాకిస్తాన్ లలో పోలీసుల మీదా, సైనికుల మీదా, సామాన్య ప్రజల మీదా చేసిన వివిధ రక ఆయుధ దాడిలో దాదాపూ 1200 కు పైగా మరణించారు. ఇదో పెద్ద సంఖ్య కాదు.  హిట్లర్ నాజీ జెర్మనీలో, వియత్నాం, కాంబోడియా,  శ్రీలంకల్లో,   గడాఫీ, సద్దాం, ఇడీ అమీన్ రాజ్యాల్లో,  రెండు ప్రపంచ యుద్ధాల్లో, కరువు, కాటకాల్లో, సిరియా యుద్ధంలోనూ ఇంతకన్నా ఎక్కువ సంఖ్య లోనే  ప్రజలు ఘోరాతి ఘోరంగా మరణించారు. మరి ఇదే ఎందుకు ఇప్పుడు ప్రపంచాన్ని పట్టి పీడించే సమస్య ?  ఈ పుస్తకాన్ని చదవాల్సినిది మొదట రాజకీయ వర్గమే. దేనికైనా  రాజకీయ పరిష్కారం సాధ్యమే.

ఈ సంస్థ మిగిల ఉగ్ర సంస్థల లాగా publicity shy కాదు.   publicity hungry.    ఆల్కైదా అగ్ర నాయకులకే విరక్తి కలిగించేంత లెవెల్లో మొండి కత్తులతో నెమ్మదిగా గొంతుకోసి హత్యలు చేయడం, ఒక గుంపు గా మనుషుల్ని హత్య చేస్తున్నప్పుడు, మిగిలిన బందీల్ని ఆ హత్యల్ని చూసేలా నిర్బంధించడం, స్త్రీల పట్లా, యజీదీల పట్లా చెప్పలేనంత ఘోరాలకు పాల్పడడం.. దొరికిన వాళ్ళను (ఇస్లాముని నమ్మని వాణ్ణి/వాళ్ళను) ఏ ఆయుధం చేతిలో ఉంటే దాంతో, ఆఖరికి చేతులతోనైనా, ఏదైనా వాహనంతోనైనా చంపమంటూ ప్రచారం చేసుకునే  భయంకరమైన సంస్థ ఇది.  ఆయా దాడుల్లో మరణించే ముస్లింలనూ, విశ్వాసులనూ   collateral damage  గా తీసిపారేసేస్తుంది.  

దీన్ని ఎదుర్కోవడం కొండని తవ్వడం లాంటి పెద్ద పని.  ప్రస్తుతానికి ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉన్న వ్యూహం.. సైనిక పరమైన అలోచన.   వారిని కార్నర్ చేసి, కుళ్ళగొట్టడం (let them Rot) .. ఆహారం, ఇతర సరఫరాలు అందకుండా  చూడడం లాంటివి..   కానీ వివిధ భౌగోళిక, రాజకీయ పరిస్థితుల దృష్ట్యా, అనాలోచిత వ్యూహాత్మక నిర్ణయాల మూలంగా, పరిష్కారం మాత్రం అందనంత దూరంలో ఉంది.  

ఏది ఎలా ఉన్నా,  ఈ పుస్తకాన్ని చదివాకా, రచయితలు ప్రస్తావించిన వివిధ సిద్ధాంతాలు,  ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఐసిస్ హత్యా వ్యాపార లీలా వినోదాల వీడియోలకున్న క్రేజ్   , దీని ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించేందుకు  వివిధ రకాలుగా జరుగుతున్న యుద్ధాలూ, ఆసక్తికరంగా అనిపిస్తాయి.   ఒకోసారి అసలంత కీలకంగానే అనిపించని ఈ సంస్థ వల్ల పొంచి ఉన్న ఆపదలు - విస్తృతంగా చర్చ లోకి వస్తాయి. వాళ్ళ పనితీరు, క్రమశిక్షణ, వృత్తి లో నైపుణ్యం, ముఖ్యంగా అబు బకర్ అల్ బగ్దాదీ పట్టూ. ఇవన్నీ చదివితే, సమస్య ని అర్ధం చేసుకోగలం.  అందుకే కరెంట్ అఫైర్స్ ఇష్టపడేవాళ్ళు, (ప్రస్తుతానికి కంపేర్ చేసి చూస్తే పాతదే ఈ పుస్తకం) చదవొచ్చు.


This was first published in  pustakam.net [  http://pustakam.net/?p=19624 ]




26/04/2017

సాదత్ హసన్ మంటో కధలు - 2

ఈ రోజు ఇంకో మంటో కధ.

సిరాజ్

నాగపడా పోలీస్ స్టేషన్ దగ్గర ఇరానీ రెస్టారెంట్ దగ్గర దీపపు స్థంబానికి తలనానించుకుని నించునుంటాడు ఢూండూ.   అతనికి ఈ ముద్దు పేరు ఎవరు పెట్టారో గానీ, సరిగ్గా అతికినట్టు ఉంటుంది ఈ పేరు. 'ఢూండూ' అంటే 'వెతికి పెట్టేవాడు'  అని అర్ధం. సరిగ్గా అదే పని చేస్తాడు మనవాడు. విటులు కోరే ఎటువంటి అమ్మాయినైనా చిటికెలో సమకూర్చడం అతని వృత్తి.   అతనొక పింప్.

ఏ కులం,మతం, రంగు, వర్ణన కైనా అనుగుణంగా అమ్మాయిల్ని విటులకు అందివ్వడం అతనికి వెన్నతో పెట్టిన విద్య.   ఈ దీపపు స్థంబం,  అతని ఫేవరెట్ స్పాట్. ఎప్పుడన్నా ఆ వీధెమ్మట వెళ్తే, తప్పకుండా ఆ దీపెపు స్థంబాన్ని ఆనుకుని ఢుండూ కనిపిస్తాడు. ఒక వేళ అతనునా రోజు కనబడకపోయినా ఆ స్థంబం అతని మరో ఆత్మ లా అక్కడే నుంచుని నవ్వుతుంటుంది. ఎందుకంటే ఆ స్థంభం పొడుగైనది.  ఢుండూ కూడా పొడగరి.  ఆ స్థంబాన్నించీ బోల్డన్ని కరెంటు తీగలు ఎక్కడెక్కడికో ప్రవహిస్తుంటాయి.. వాటిదో నెట్వర్క్. అలానే ఢుండూ ది కూడా పెద్ద నెట్వర్క్. ఆ స్థంబానికి  టెలిఫోన్ డిపార్ట్మెంట్ వారు కూడా ఒక జంక్షన్ బాక్స్ పెట్టారు. ఎపుడన్నా కనెక్షన్ లు కలపడానికీ, రిపైర్లు చెయ్యడానికీ.  ఢుండూ కూడా అలాంటి బాక్స్ లాంటి వాడే, ఏ తీగ ఎక్కడ పట్టుకోవాలో, ఎవరి అభిరుచికి అనుగుణంగా వారికి కొత్త కనెక్షన్లు ఎలా ఇవ్వాలో తెలిసిన వాడు.

అతనికి తన వృత్తిలో ప్రతి అమ్మాయీ తెలుసు. వారి శరీరపు ఆకృతి,  వారి చర్మాల క్రింద ఊపిరి తీసుకునే  ప్రతీ నరమూ,  ప్రతి అమ్మాయి స్వభావమూ, వగైరా.   ఏ అమ్మాయి ఎవరికి నప్పుతుందో ఢుండూ కి తెలుసు. ఇలా జీవితం సాఫీ గా గడిచిపోతున్న వేళ సిరాజ్ ప్రవేశిస్తుంది.  ఆమె కొత్తగా వచ్చిన వేశ్య. మట్టో స్వగతంగా చెప్పిన ఈ కధ లో  ఢుండూ మట్టో తో ఈ పిల్ల గురించి చెప్తూ మొత్తుకుంటాడు.   "ఈ దరిద్రానికి మెదడు వాచిందేమో చూడండి మట్టో సాబ్..దుష్ట స్వభావి, అహంకారి.. అనూహ్యమైన మనిషి. అసలు ఈ వృత్తిలోకి ఎందుకొచ్చిందో. ఎవణ్ణీ తాకనివ్వదు.   ప్రతీ మనిషి మీదా నోరేసుకుని పడిపోతూంటుంది.   ఏ 'పాసింజరు'  నూ దగ్గరకే రానివ్వకపోతే బ్రతుకెట్టా గడిచేది? ఇపుడు చూడండి - మనిషి ఒక వస్తువను కొనుక్కున్నాకా, దాన్ని తాకి చూస్తాడు.   అంత దాకా ఇష్టమున్న మనిషిలా నటించి, తీరా వాళ్ళు ముందుకొచ్చాకా రంకెలు వేసి బెదరగొట్టేస్తుంది.   ఆఖరికి పాసింజర్లను ఉగ్ర రూపం దాల్చి కొట్టేస్తుంది కూడా.   నా సగం బిజినెస్స్ ఈ మనిషి వల్లే పడిపోయింది" అని చెప్తూ.. ఈ సమస్యను పరిష్కరించమంటాడు.

'మరి వృత్తి సరిపడని అలాంటి పిల్లను బలవంతంగా ఉంచడం దేనికి ?  పిల్లను తిప్పి పంపేయలేకపోయావా ? ఆమెను పంపేందుకు డబ్బును ఇస్తానంటాడు' మంటో.   ఆ మాటకు సిగ్గుపడిపోతాడు ఢుండూ.   "పంపేయదల్చుకుంటే ఆమె ను పంపేందుకు  కావల్సిన డబ్బు నేనూ సర్దగలను.   కానీ ఆమె ఇక్కడే ఉండాలి" అంటాడు. "ఆమెను ప్రేమిస్తున్నావా ?"  అంటే, అవునూ కాదన్నట్టు తలాడించి. ఆమె అంటే ఇష్టం అని ఒప్పుకుంటాడు.   "మీరు చదువుకున్న వారు సాబ్.   ఆమెకు కాస్త నచ్చచెప్పండి. బీదరాలు.  వొంటి మీద చిరిగిన దుస్తులు తప్ప ఏమీ లేనిది.   హషిష్,  హిందీ సినిమా   పాటలూ తప్ప ఇంకేదీ రుచించని మనిషి.   మీకు తెలుసా ఇప్పటికీ ఆమె కన్యే. ఎవరినీ మీద చెయ్యే వెయ్యనివ్వని మనిషి కన్యే కదా. చూడండి మంటో సాబ్, ఈ నాగపడా పోలీసులు మంచివారు కాబట్టి నేను ఇంకా బ్రతికున్నాను. ఆ పిచ్చిది సృష్టించిన హంగామా కి ఈ విటులే నన్ను లేపేసేవారేమో.. ఆమె తో మాటాడి ఆ పిల్ల బాధేంటో కనుక్కోండి. మీకు పుణ్యముంటుంది"  అని ప్రాధేయపడతాడు.

"ఇప్పటికే బొంబాయిలో వివిధ 'మేడం'  ల దగ్గర పనికి కుదిరి, 'పాసెంజర్ల'ను అదరగొట్టి, బిజినెస్సు దెబ్బ తీసిందని బయటికి తరమబడింది.   ఆ తరవాత ఒక హోటెల్ లో చేరింది, ఈమె ప్రవర్తన చూసి, వాళ్ళూ తరిమేసారు.   తిండీ, గూడూ లేకపోతే చూసి నేను చేరదీస్తే ఇదీ పరిస్థితి.  ఆమెను నేనూ తరిమేయలేను.  ఆమె లో ఈ మిగిల్న అమ్మాయిలో లేనిది ఏదో ఉంది.   పంజాబీ పిల్ల.   అలా నోటినే నమ్ముకుని,  ఎన్నాళ్ళు ఇలా ఉండగలదు?  చూసి చూసి ఏ వెధవో  ఆమెను బలవంతంగానైన చెరుస్తారు. లేదా పొడిచి పారేస్తారు. ఆ పిల్లని మీరే మార్చాలి మంటో సాహిబ్!"  అని మొత్తుకుంటాడు.

ఈ సిరాజ్ ను మంటో ఒకట్రెండు సార్లు చూసాడు.  సరైన భోజనం లేక బక్కచిక్కినా అందమైన మనిషి సిరాజ్. బలహీనంగా ఉన్నా ఏదో తెలియని ఆత్మ విశ్వాసం ఉంటుంది ఆమెలో.   ఆమె కళ్ళు పెద్దవి. స్పష్టంగా, ఆ చక్కని మొహంలో మెరుస్తూ ఉంటాయి. ఆ పెద్ద కళ్ళే మనకు కుతూహలం కలగజేస్తాయి. మంటో కి ఆ కళ్ళను కాసేపు ఎవరన్నా కాసేపు పక్కకు తప్పిస్తే తప్ప ఆమెను పూర్తిగా చూడడం  అసాధ్యం అనిపిస్తుంది. ఆమె పూర్తిగా నిండి ఒలికిపోతున్న మధుపాత్రలా వుంటుంది.  స్త్రీ కి ఉండాల్సిన మృదుత్వమూ, తెచ్చిపెట్టుకున్న చిక్కటి కరుకుతనం కలిపి వైన్ లా ఉండే మనిషి. చిటపటలాడుతూండే స్వభావం ఆమె చిందరవందర జుత్తుకూ,  ముడుచుకుపోయున ముక్కుకీ పెదవులకూ అంటుకునే వుంటుంది.

మంటో చివరికి సిరాజ్ ను ఢుండూ కు తెలియకుండా కలుస్తాడు.  ఢుండూ ఇచ్చిన ఆనవాళ్ళ ప్రకారం పరమ రొచ్చు వాతావరణంలో ఒక గుడిసెన్లో ఉన్న  సిరాజ్ ని పది రూపాయల కు, మాటాడుకుని, ఒక రెస్టారెంటుకు తీసుకొస్తాడు. నాలుగు పెగ్గుల విస్కీ తరవాత ఆమె మిగిల్న విటులతో ఎలా ప్రవర్తిస్తుందో చూసేందుకు, ఆమె లో ఆగ్రహాన్ని రగిలించడానికీ కాస్త ప్రయత్నిస్తాడు.   అయినా ఆమె ప్రశాంతంగానే ఉంటుంది.  ఆమెకు నలభై రూపాయలిస్తే పుచ్చుకుంటుంది.   విస్కీ తీసుకోదు గానీ,  చరస్ అడిగి తీసుకుంటుంది. ఆ  చరస్  మత్తులో ఆమె,  రాజ్యాలు కోల్పోయిన మహారాణిలా అత్యంత విషాదంగా కనిపిస్తుంది.  ఆమె లో గూడుకట్టుకున్న దు:ఖానికి కారణమేమిటో తెలియక బాధనిపిస్తుంది మంటోకి. మర్నాడు   వీరిద్దరి 'మీటింగ్'  గురించి తెలిసి ఢూండూ కొంచెం ఫీలయ్యి.. "మీరు ఇలా చేస్తారని అనుకోలేదు సాహిబ్" అని ఊరుకుంటాడు.    

విచిత్రంగా ఆ తరవాత కొన్నాళ్ళ పాటూ, సిరాజ్, ఢుండూ,  ఇద్దరూ ఎక్కడా కనిపించరు. సిరాజ్ గురించి వాకబు  చేస్తే ఆమె తిరిగి లాహోర్ వెళ్ళిపోయినట్టు తెలుస్తుంది. మరి ఢుండూ ఏమయినట్టు ? ఆమె ను దింపేసి రావడానికి వెళ్ళాడా? లేదా ఇద్దరూ లేచిపోయారా అర్ధం కాదు. ఢుండూ అలాంటి పని చెయ్యడు. భార్యా పిల్లలున్న వాడు. వాళ్ళంటే అతనికినెంతో అభిమానం.. ఇలా - ఆ దీప స్థంబాన్ని చూస్తూ, ఢుండూ వార్తల కోసం ఎదురు చూస్తుంటాడు మంటో.

ఆఖరికి ఒక రోజు  తనకలవాటైన చోటే ఢుండూ కనిపిస్తాడు.   ఇద్దరూ ఇరానీ హోటెల్లో చాయ్ తాగుతూ మాటాడుకుంటారు.   జరిగిందంతా చెప్తాడు ఢుండూ.   "మీతో కలిసి వచ్చాకా, నన్ను లాహోర్ తీసుకెళ్ళమని ప్రాధేయపడింది సిరాజ్. మీరు మిగిల్న సేఠ్ ల లా కాకుండా ఆమె తో ఎంతో బాగా ప్రవర్తించారంటగా.. మిమ్మల్ని ఆ రోజా మాట అన్నందుకు మన్నించండి. మీకు తెలుసు కదా, ఆమె ను నేను కాదనలేను. ఎంత నచ్చజెప్పినా వినలేదు.  మొత్రానికి లాహోర్  వెళ్ళాం. ఒక హోటెల్లో గది అద్దెకు తీసుకున్నాం. ఆమె కోరిక పై ఒక బురఖా కొన్నాను. అది వేసుకుని నెల రోజుల పాటూ వీధి వీధీ తిరిగింది, ఆమె తో నా టైం, బిజినెస్సూ పోగొట్టుకున్నందుకు, నన్ను నేను తిట్టుకోని క్షణం లేదు.

ఆఖరికి ఒక రోజు జట్కాలో  వెళ్తుండగా జట్కా వాణ్ణీ బండి ఆపమని,  ఒక యువకుణ్ణి చూపించింది.  "నువ్వు ఇక్కడ దిగి, ఆ యువకుణ్ణి హోటెల్ కు తీసుకుని రా.. నేను ముందు వెళ్ళి అక్కడ ఎదురు చూస్తుంటాను"   అంది. నేను ఆ యువకుడితో మాటాడేసరికీ, నా ఇన్నేళ్ళ వ్యాపారానుభవాన్ని బట్టీ వాడుత్త స్త్రీలోలుడని అర్ధమైంది.  అతన్ని తీసుకొచ్చి ఆమె ముందు నిలబెట్టాకా, ఆ యువకుడు,   సిరాజ్ ని చూసి అదిరిపోయాడు. సిరాజ్  అతన్ని చూసి,  "నిన్ను ప్రాణప్రదంగా ప్రేమించాను. నువ్వూ నన్ను ప్రేమించావన్నావు.  నీ కోసం, నా తల్లిదండ్రులనూ, ఇంటినీ వొదిలి వచ్చాను. మనం ఈ హోటెల్లోనే ఒక రాత్రి గడిపాము. నువ్వు మర్నాడు పొద్దున్నే నన్నొదిలి పారిపోయావు. నేను నీ కోసం ఎదురుచూడడం తప్ప ఏమి చెయ్యాలో తెలీని పరిస్థితి లో వొదిలేసి వెళ్ళావు.. నా ప్రేమ మాత్రం ఆ రోజు ఎలా వుందో, ఈ రోజూ అలానే వుంది"  అంటూ అతన్ని కౌగిలించుకుంది.  అతను దు:ఖంతో వొణికిపోయాడు.  ఆ రోజు సమాజానికి భయపడి అలా చేసానన్నాడు. నన్ను బయటకు వెళ్ళమంది,   నేను వరండా లో మంచం వాల్చుకుని పడుకున్నాను. తెల్లారుతూనే సిరాజ్ వచ్చి, 'పద'  అంది.  'ఎక్కడికి' అంటే 'బొంబాయికి' అంది.   'మరి అతనో?' అంటే,   "తను పడుకున్నాడు. నా బురఖా కప్పేసి వచ్చాను"  అంది.  అలా ఇద్దరం వెనక్కి వచ్చాం" అన్నాడు.

వీళ్ళిలా  మాటల్లో పడి ఇంకో స్పెషల్ టీ ఆర్డరిచ్చే సమయానికి అక్కడికి సిరాజ్ రానే వచ్చింది.   మంటో కి స్పష్టంగా కనిపించడం మాత్రం ఇలా -   "ఆమె మొహం, కళ్ళూ దేదీప్యమానంగా వెలిగిపోతున్నాయి. ఏదో సాధించినట్టు, పెదవులపైన అత్భుతమైన చిరునవ్వు. పలకరింపుగా నవ్వుతున్న ఆమె కళ్ళు పచ్చ రైల్వే సిగ్నళ్ళలాగా మెరుస్తున్నాయి!"  ఇదీ సిరాజ్ ముగింపు. వేశ్యల జీవితాల వెనుక ఉన్న విషాద కోణాల్ని చూపించడానికి సిరాజ్ లాంటి ఎన్నో పాత్రలను మంటో సృష్టించాడు.  ఇది కూడా ఒక బాంబే స్టోరీ. కుష్వంత్ సింగ్ మెచ్చినదీనూ.  దీనితో నేను రాయాలనుకున్న రెండు మంటో కధలూ అయిపోయాయి.  :)

25/04/2017

The Book Thief


ద బుక్ థీఫ్. 



ఇది బాల సాహిత్యం.   ఈ కధ పుస్తకాలెత్తుకుపోయే పదీ పన్నెండేళ్ళ ఏళ్ళ అమ్మాయి  "లీసెల్ మెమింగర్" ది.   గత ఏడు సంవత్సరాలుగా సిరియాలో జరుగుతూన్న అంతర్యుద్ధం కారణం గా దాదాపు ప్రతి రోజూ జరుగుతున్న బాంబు దాడులూ, వాటిల్లో వందల్లో చచ్చిపోతున్న చిన్న పిల్లలూ, -  ఒక కొత్త తరాన్ని అంతరింపజేసేస్తున్న యుద్ధం -  ఇవన్నీ చూస్తూనే ఉన్నాం.  యుద్ధాల్లో అసలైన బాధితులు పిల్లలే.  స్కూళ్ళలో, ఆట స్థలాల్లో ఉగ్రవాద,  అధికారిక దాడుల్లో,   అసలు యుద్ధాల్లో ఎక్కువగా నష్టపోయేదీ, చచ్చిపోయేదీ, తన వాళ్ళని కోల్పోయి అగమ్యగోచరంగా ఎప్పుడు వస్తుందో తెలీని మృత్యు నీడలో భయంగా బ్రతికేదీ చిన్నారులే.    ఇదంతా పెద్ద హోక్స్ అని, పిల్లలెవ్వరూ చచ్చిపోవట్లేదనీ రెజీం చెప్తూన్నా,  కళ్ళ ముందు కనిపించే రక్త పాతం, మొన్నటి UNICEF నివేదిక (2016 సిరియన్ బాలల అత్యంత దారుణమైన సంవత్సరం)  - ఏటికేడూ పెరిగిపోతున్న చిన్నారుల మరణాలు,   దేశం వదిలి పారిపోతున్న చిన్నారులూ,   భవిష్యత్తేమిటో తెలీని పిల్లలూ,   తిండికో,  ఇంకో దేనికో యుద్ధం లో చేరిపోతున్న (ఏడేళ్ళ వయసు  పిల్లల్తో కలిపి)   పిల్లల గురించీ ఇంత స్పష్టమైన వీడియోలూ, గణాంకాలూ మధ్య - యుద్ధం లో తన వాళ్ళ ని కోల్పోయి,  భీభత్సాన్ని, హింస ను,  ఇన్ని కష్టాల్లోనూ, మానవత్వాన్ని  మర్చిపోని  మనుషుల్నీ చూస్తూ పెరిగిన పిల్ల   "లీసెల్" -   ఒక ప్రామాణిక పాత్ర. 

లీసెల్ కధనంతట్నీ మనకి చెప్పేంత పరిజ్ఞానం ఎవరికి ఉంటుంది - మృత్యువు కే. ఎందుకంటే  గాంధీ గారన్నట్టు "మృత్యువు మనల్ని నమ్ముకుని ఎన్నడూ వెంట ఉండే ప్రేయసి".   ఈ ప్రేయసి,  మనల్ని ఎప్పటికీ విడిచిపెట్టి పోదు.  బుక్ థీఫ్ రాసిన - మార్కస్ జుసాక్ - దీన్ని మృత్యు స్వగతం గానే రాసాడు.  కాబట్టి ఇది మృత్యువు చెప్పిన కధ.

కధాకాలం రెండో ప్రపంచ యుద్ధం నాటిది.   నేపధ్యం - ఆర్య సిద్ధాంతపు కైపులో మునిగి తేలుతున్న జెర్మనీ లో మ్యూనిచ్ కి దగ్గరలో ఉన్న చిన్న గ్రామం -  మోల్ చింగ్ / మోల్ కింగ్.   ఫ్యూరర్ (Fuhrer (Hitler)) గారి ప్రతాపం లోకానికి తెలిసే నాటికి,  మోల్కింగ్ లో ఓ పేదల ఇంటికి పెంపకానికొస్తుంది లీసెల్.   నిజానికి లీసెల్, తన తమ్ముడూ రావాల్సింది,  కానీ ఆ చలి లో నిమోనియా తో  చిన్న తమ్ముడు శ్వాస అందక మార్గ మధ్యంలోనే ప్రాణాలు విడుస్తాడు.   పిల్లల్ని ఈ ఫాస్టర్ పేరెంట్స్ కి అప్పచెప్పడానికొచ్చిన తల్లి, ఎ లానో పిల్లాణ్ణి సమాధి చేసి,  పిల్లని తీసుకుని ఊర్లోకి అడుగుపెడుతుంది.  ఈ లీసెల్ - తమ్ముడ్ని కోల్పోయిన దుఃఖం'  ఏమిటో అర్ధం కాకముందే, శ్మశానంలో పిల్లాణ్ణి పాతిపెడుతున్న దృశ్యాన్ని కళ్ళప్పగించి చూస్తూ.. అక్కడ తడి మట్టి లో పడి ఉన్న ఒక పుస్తకాన్ని చటుక్కున తన స్కర్టు లో దాచేసి, తెచ్చుకుంటుంది. బహుశా తమ్ముడి జ్ఞాపంగా..  అదే మృత్యువు చూసిన మొదటి దొంగతనం.  అందుకే  లీసెల్ ని మృత్యువు" పుస్తకాల దొంగ" అనే పిలుస్తూ ఉంటుంది.   ఆ పుస్తకం   - "A Grave Diggers' Handbook".   గుండెల్నిండా కొడుకుని కోల్పోయిన దుఃఖం,  కూతుర్ని వేరే ఎవరి ఇంటిలోనో వొదిలేసి వెళ్ళాల్సి రావడం వల్ల  తల్లి మొహం లో ఎమోషన్స్ - గుండె నిండా బడబాగ్నిని దాచుకుని ధీర లా కర్తవ్యం వైపు అడుగులేసిన ఆ తల్లి ని చూసి మృత్యువు కూడా అబ్బురపోతుంది..
"How could she walk ?
How could she move ?
That's the sort of thing I 'll never know, or comprehend"..


ఇక్కణ్ణించీ లీసెల్ కధ లో ఓ పెద్ద మలుపు.  పిల్లని "హిమ్మెల్"  వీధి లో" హాన్స్ హబ్బర్  మేన్" అనే పెద్ద మనిషి కుటుంబానికి అప్పగించి,  వచ్చిన దార్లోనే వెళిపోతుంది తల్లి.  హెమ్మెల్ వీధి - ఒక స్వర్గం. పేదవాళ్ళ బస్తీ.  ఆమె ఎందుకు పిల్లల్ని వొదులుకోవాల్సి వస్తుందో అస్పష్టం.  అమె కమ్యూనిస్ట్ నేపధ్యం కారణం కావచ్చు. తండ్రి కుటుంబాన్ని వొదిలి వెళ్ళిపోయాడు. పిల్లల్ని ఫాస్టర్ కేర్ లో ప్రభుత్వ ఆదేశాల ప్రకారం ఇవ్వాలి.    ఆమెకు ఎంత కష్టం - యుద్ధం, ఆర్ధిక మాంద్యం వగైరా ల వల్ల, ఇద్దరు పిల్లలకి తిండి పెట్టే స్తోమత లేదు. .  పిల్లని పెంచుకున్నందుకు గానూ ఫాస్టర్ పేరెంట్స్ కు కొంత అలవెన్సు దొరుకుతుంది. అంతే కాదు. ఈ హబ్బర్  మేన్లు ఒంటరి ప్రాణులు. వాళ్ళ ఒక్కగానొక్క కొడుకు జెర్మనీ తరఫున యుద్ధానికి వెళ్ళి ఉన్నాడు.  హిట్లర్ నూరిపోసిన అతి జాతీయవాదం నర నరానా జీర్ణించుకుపోయి, యుద్ధానికి వెళ్ళని తండ్రి మితవాదాన్ని అసహ్యించుకునే మనస్తత్వం కొడుకుది.     వీధి లో చాలా మంది మగ పిల్లలు యుద్ధం లో నే ఉన్నారు. వాళ్ళలో కొందరు ఇష్టపడి, హిట్లర్ ఉన్మాదత ని ప్రేమించి,  ఆయన కల్ల బొల్లి మాటలు నమ్మి  యుద్ధానికి వెళ్తే,  కొందరు తొందర్లోనే యుద్ధోన్మాదంలో ప్రమాదాన్ని తెలుసుకున్నా.. హిట్లర్ ని నమ్మినా నమ్మక పోయినా - అధికారుల పట్ల భయంతో యుద్ధానికి వెళ్తారు. కాబట్టి, తల్లి కీ తండ్రికీ  తమ శూన్యత ని మరిచిపోవడానికి , కాలక్షేపానికి ఈ పిల్ల ని పెంచడం అవసరం.  ఆ రోజుల్లో యుద్ధాల  వల్ల అనాధలయిన పిల్లల్ని  మిగతా కుటుంబాలు సాకడం సాధారణం.

లీసెల్ కొత్త ఇంట్లో కి వచ్చేసరికీ, తన జీవితంలో ఏర్పడిన ఒడిదుడుకులు, ఒంటరితనం వల్ల,  భయపడి పోయి  ఉంటుంది.  పెంపుడు తల్లి రోసా హబ్బర్ మేన్ ది చెక్క మొహం.  దాన్లో కరుణ అనేది ఏ కోశానా కనిపించదు.  పిల్లని భయపెట్టడం లో సిద్ధ హస్తురాలు.   తండ్రి హాన్స్ హబ్బర్ మేన్ ఎంతో దయ గల వ్యక్తి. అతను ఒకప్పుడు జెర్మనీ తరఫున యుద్ధం లో పాల్గొన్న వాడే.  కానీ సౌమ్యుడు.   యుద్ధంలో అతనికి ఒక యూదు సైనికునితో స్నేహం కుదురుతుంది.  దురదృష్టవశాత్తూ ఆ యూదు సైనికుడు హబ్బర్ మేన్ ను స్థానాన్ని తీసుకోవడం వల్ల మృత్యువు పాలవుతాడు.   యుద్ధానంతరం,  తీవ్రమైన గిల్ట్ తో, హాన్స్ తన యూదు స్నేహితుని కుటుంబాన్ని కలిసి,  క్షమాపణలు వేడుకోవడానికి వెళ్తాడు.   అప్పటికి ఆ యూదు సైనికునికి, ఒక చిన్న పిల్లాడు.  అతని భార్య కి తన ఎడ్రసు ఒక కాగితం మీద రాసి ఇచ్చి - "నీకు ఎటువంటి సాయం కావాలన్నా - నన్ను అడుగు. నా స్నేహితుడు కాపాడిన ఈ ప్రాణాన్ని అతని కుటుంబానికి ఏ చిన్న సాయం చేసైనా ఉపయోగిస్తాను" అని ప్రమాణం చేసి వస్తాడు హాన్స్.  అప్పణ్ణించీ,  హాన్స్ ని యుద్ధపు పిలుపులు  తాకవు.   ఆ రోజుల్లో  ఓటమి వైపు పయనిస్తున్న జెర్మన్ సైన్యం, అసంఖ్యాకంగా చనిపోతున్న తన సేనల స్థానాన్ని,  ప్రజల్లో కాస్త able గా కనిపించే వారితోనూ,  మాజీ సైనికులతోనూ భర్తీ చేసేవి.   'గెస్టపో'  పని ప్రజల్లో  తిరగడం, కనబడిన యూదుని పట్టి బంధించడం,  పనికొస్తాడూ అనుకున్న వాణ్ణల్లా సైన్యంలో తోయడం.. ఇదే.  హాన్స్, కష్ట కాలంలో కొన్నాళ్ళు రెండో ప్రపంచ యుద్ధం లో కూడా కొన్ని నెలలు పాల్గొంటాడనుకోండి.   కానీ అతను మనుషుల్ని చంపే సైనికుడు కాదు. 


యుద్ధపు రోజుల్లో ఉద్యోగాలు ఉండవు.  ఉన్న ఉద్యోగాలన్నీ యుద్ధానికి సంబంధించినవే.  హాన్స్ ఒక పెయింటర్.  యూదు ఇళ్ళ మీద గెస్టపో వేసిన క్రాస్ మార్కుల్ని తన పెయింట్ తో కప్పేసే సాహసం చేసేవాడు కూడానూ.    హాన్స్ దగ్గర ఒక అకార్డియన్ ఉంటుంది.  ఈ వాద్య పరికరం.. హాన్స్ యూ.ఎస్.పీ.   యూదు అన్నాక పనంటూ లేక, తనకి ఇవ్వడానికి డబ్బుల్లేని యూదులకు కూడా పైకి తెలీకుండా సాయం చేసేవాడు.   రోసా ఊర్లో కాస్త పెద్ద వాళ్ళ ఇళ్ళకు వెళ్ళి బట్టలు తీసుకొచ్చి ఉతికి, ఇస్త్రీ చేసి, కాసిన్ని డబ్బులు సంపాదించ బట్టి గానీ, హాన్స్ కరుణామయ సేవల కి కుటుంబం నడవడం కష్టం అయి ఉండేది.

హాన్స్ ఇంట్లో ఒక చిన్న బేస్మెంట్ - ఓ నాలుగు గదులూ.  కిచెన్ లో ఎప్పుడూ బట్టలు ఉడికించే గంగాళం, ఇస్త్రీ వాసన కొట్టే గాలీ - రోసా ఎలాగో వండి వార్చే పీ-సూపూ, రేషన్ లో దొరికే రొట్టే  తప్ప ఇంకేవీ ఉండేవి కాదు.   బేస్మెంట్  చిన్నదీ అని ఎందుకు అన్నామంటే,  ఊర్ల మీద బాంబింగ్ జరిగితే ఇళ్ళలో జనం తల దాచుకోవడానికి బేస్మెంట్ కాస్త లోతైనది ఉంటే బావుంటుంది.   కధ ప్రారంభం లో మృత్యువు అంటుంది.  "ఈ బేస్మెంట్ చిన్నది. గెస్టపో లెక్కల ప్రకారం పెద్దగా పనికిరానిది. నిండా హాన్స్ పెయింట్ డబ్బాలూ, చెత్తా తో నిండి, చల్లగా, చీకటిగా.. అసహ్యంగా!   కానీ ఈ బేస్మెంట్ రెండు ప్రాణాల్ని కాపాడింది!" అని.

లీసెల్ 'హమ్మల్ వీధి' జీవితం గురించి చెప్పాలి.   కొత్త తనానికి, ఒంటరి తనానికీ బెంగ పడుతూండే దశ.  కొత్త తల్లి  రోసా ముందు స్నానానికి బట్టలు విప్పడానికి భయపడే పిల్ల,   నిద్ర లో ఉలిక్కి పడి లేచేసె పిల్ల,  పక్క తడిపేస్తే, హాన్స్ తనని ఎత్తుకుని వేరే పక్క మీదికి మారిస్తే హాన్స్ చేతినిపట్టుకుని నిశ్చింత ని వెతుక్కునే పిల్ల -  పెద్ద రౌడీ లా.. వీధిలో  ఆడుకుంటూండే పొరుగు పిల్లలతో పోరాటనికి దిగి, ఆ దశ లో ఫుట్ బాల్ ఆట వల్ల తన ప్రాణ స్నేహితుణ్ణి సంపాదించుకుంటుంది.    వాడే మన హీరో - రూడీ స్టీనర్.   వీడు ఒక జ్వాల.   యుద్ధ కాలంలో పిల్లలందరూ చాలీ చాలని తిండి వల్ల ఆకలిగా, బలహీనంగా ఉండేవారు. అందులోనూ, రూడీ ఇంట్లో ఆరుగురిలో ఒకడు. అప్పుడపుడూ తిండి, తోటల్లో పళ్ళూ దొంగతనం  చేస్తూ ఉంటాడు.   రూడీ కి 'హిట్లర్' మోహం అంతగా తలకెక్కదు.   ప్రతీదీ ప్రశ్నించే మనస్తత్వం.     లీసెల్ వీధి లో పొరుగు  అబ్బాయి.   ఈ కొత్త పిల్ల అమాయకత్వం, తెగింపూ వాణ్ణి ఆకర్షిస్తాయి. రూడీ కూడా తక్కువ వాడు కాదు.   1936 లో ఒలింపిక్స్ లో నాలుగు బంగారు పతకాలు గెల్చుకున్న నల్ల జాతి మేలి ముత్యం  జెస్సీ ఓవెన్స్. కానీ  తను తక్కువ జాతి వాడు కావడం వల్ల హిట్లర్ అతనితో కరచాలనం చెయ్యడానికి నిరాకరిస్తాడు.  హిట్లర్ అహాన్ని దెబ్బ తీసిన జెస్సీ ఓవెన్స్ చరిత్ర లో నిల్చిపోయిన అత్భుతమైన అథ్లెట్.

జెస్సీ ఓవెన్స్ గురించి తెలుసుకున్నాక రూడీ కన్నా జెర్మనీ లో ఎవరూ ఇంప్రెస్ అయి ఉండరు.  ఇంట్లో ఎవరూ చూడకుండా,  బొగ్గు మసి మొహానికి రాసుకుని గ్రౌండ్ లో కొన్ని రౌండ్లు పరిగెట్టీ దాకా వాడికి మనసు తీరదు. ఈ నల్ల మసి బాలుణ్ణి చూస్తూ చుట్టూ చేరి కేరింతలు కొడుతున్న జనం, తనే 'జెస్సీ ఓవెన్స్'  అనుకుంటూ స్వాప్నికుడిలా రూడీ పరుగు..  ఆఖరికి పిల్లాణ్ణి వెతుక్కుంటూ వచ్చిన తండ్రి  జెస్సీ ఓవెన్స్ అయినందుకు (హిట్లర్ ని ధిక్కరించిన నల్ల వాడు అయినందుకు - ఆ రోజుల్లో హిట్లర్ మీద అభిమానాన్ని నాజీ జెర్మనీ లో బహిరంగంగా ప్రదర్శించిన వాళ్ళకే బ్రతుకు!   ధిక్కార స్వరం ఏ కోశాన వినిపించినా వాళ్ళ ని పట్టుకుని జైళ్ళలోకి తోయడానికి గూఢచారులు  సిద్ధంగా ఉండేవారు)  చెవి మెలిపెట్టి గట్టిగా తిప్పుతూ తీసుకెళ్ళిపోతుంటే అందరూ ఆ పిల్లాడి గురించే చెప్పుకుంటారు.   ఈ రూడీ చాలా దయ గల వాడు.  వీధుల్లో పెరేడ్ చేయబడుతూండే యూదు ఖైదీల బక్కచిక్కిన మొహాల్ని చూసి, శోషొచ్చి పడిపోతున్న ఏ దీనుడికో రొట్టె ముక్క విసిరి, పోలీసుల కన్ను గప్పకుండా పారిపోవడం, అతను సాధారణంగా చేస్తూండే సాహసం.  ఈ రూడీ కి,  లీసెల్ కన్నా అత్భుతమైన స్నేహితురాలు దొరికే అవకాశం లేదు.

మెల్లగా లీసెల్ కి తల్లి తండృల హృదయం అర్ధం అవుతూంటుంది.  తనని "పంది" (Soukerl) [రూడ్ గా మాటాడే రోసా కి ఇదో ఊతపదం]  అని తిడుతూండే, ఎప్పుడూ రుస రుసలాడుతూండే రోసా మంచితనం నెమ్మది నెమ్మది గా లీసెల్ కు అర్ధం అవుతూంటుంది.   మెలమెల్లగా తమని మమా, పాపా (అమ్మా, నాన్నా) అని పిలిపించుకుని, వాళ్ళ కుటుంబంలోకీ, జీవితంలోకీ ఆహ్వానించిన వాళ్ళిద్దరూ లీసెల్ హృదయం లోకి ప్రవేశించారు.   భర్త "సహృదయంతో" ప్రతి రోజూ డబ్బు ఇంటికి తేకపోయినా - ఎక్కడో రోజంతా వాలంటీరింగ్ చేసి వచ్చినా,  ముగ్గురికీ ఉన్న దాంతోనే వండి వార్చాల్సిన అవసరం రోసాది.  బట్టలు ఉతకడం, ఇంట్లోనే వాట్ని ఎండేయడం,  ఇస్త్రీ చేయడం లాంటి కష్టపడే పనులు చెయ్యడం తో పాటూ, వాట్ని ఇంటికెళ్ళి డెలివరీ చెయ్యడం, మాసిన బట్టలు కలెక్ట్ చెయ్యడం ఇవన్నీ ఈవిడ ఒక్కచేత చెయ్యలేక, నెమ్మదిగా ఈ వాతావరణానికి అలవాటు పడుతున్న లీసెల్ ని తన తో తోడు తీసుకెళ్ళడం మొదలు పెడుతుంది.  నెమ్మదిగా లీసెల్ కే బట్టలు తెచ్చి, తిరిగిచ్చే బాధ్యత నెత్తి మీద పడుతుంది.  అలా కొన్ని కుటుంబాలతో  లీసెల్ కి పరిచయం .  రోసా కస్టమరు ఆ వూరి మేయరు హైంజ్ హెర్మన్.  అతని భార్య ఇల్సా  వాళ్ళింటికి వెళ్ళడం లీసెల్ జీవితం లో పెద్ద సంఘటన. ఎందుకంటే ఈ పుస్తకాల దొంగ కి వాళ్ళింట్లో పెద్ద లైబ్రరీ కనిపిస్తుంది.

నాజీ జెర్మనీ లో ఒక రాసిపెట్టని రూలు ఉండేది. ప్రతీ జెర్మనూ విధి గా హిట్లర్ విధేయుడే అయి వుండాలి.  పార్టీ ఆఫీస్ లో సభ్యత్వం ఉండాలి. దేశ సేవ కోసం ఏఅ క్షణాన పిలుపు వచ్చినా వెళ్ళడానికి సిద్ధంగా ఉండాలి. వీధుల్లో యూదులను తీసుకుపోయి కాంపుల్లో పెట్టినా, మానవత్వం తో ఎవర్నీ రక్షించడం అవీ చెయ్యకూడదు.  అలా చేస్తే వాళ్ళు కూడా అవిధేయ ముద్ర తో ఏ కాన్సంట్రేషన్ కాంపు కో, జైలు కో లేదా ఏకంగా పైలోకానికో వెళ్ళాల్సిందే !  గెస్టాపో కళ్ళ బడకూడదంటే,  ఇంట్లో హిట్లరు రాసిన 'మీన్ కాంఫ్' ఉండాల్సిందే.  [హాన్స్ కూడా పార్టీ ఆఫీసుకెళ్ళి ఒక పుస్తకం తెచ్చుకుంటాడు  అంత వరకూ మీన్ కాంఫ్ ని తననీ, కొడుకునీ దూరం చేసిన ఒక దరిద్రపు పుస్తకంగా అసహ్యించుకున్నా కూడా ! ]   లీసెల్ కి చదవడం రాయడం రాకపోయినా పుస్తకాల పట్ల ఆమె కున్న ప్రేమని మెచ్చుకుంటూ, ఇంటిలో మెల్లగా ఆమెకు చదవడం నేర్పిస్తాడు తండ్రి.  ఈ లోగా అడపా దడపా ఎక్కడ్నుంచో పుస్తకాల్ని తెచ్చి, ఆమెకు ఇవ్వడం మొదలుపెడతాడు. వాళ్ళు రాత్రి పూట మెల మెల్లగా ఒక్కో పుస్తకాన్నీ పూర్తి చేస్తుంటారు. ఆ క్షణాలు అపురూపమైనవి లీసెల్ కి.  కానీ ఆమెకు హాన్స్ అంత కన్నా నేర్పలేకపోతాడు.  నట్టుతూ నట్టుతూ, పరమ మెల్లగా పుస్తకల్ని చదువుతుంటారు తండ్రీ కూతురూ.


ఈ లోగా లీసెల్ జీవితంలో ఇంకో పెద్ద సంఘటన !  గెస్టపో వాళ్ళు,  హిట్లర్ ఆదేశాల ప్రకారం, మనసుల్ని పొల్యూట్ చేసే ('మీన్ కాంఫ్'  తప్ప) అన్ని పుస్తకాల్నీ స్క్వేర్ లో వేసి కాల్చేస్తారు ఒక సారి.   ఆ కాల్చేయడం జనం సంబరంగా చూడాలి..   స్వచ్చందంగా ఏమైనా పుస్తకాలు ఇంట్లో ఉంటే తెచ్చి మంటల్లో వెయ్యాలి. హిట్లర్ కి చేయెత్తి జై కొట్టాలి. అదీ కార్యక్రమం.    లీసెల్ ఈ పుస్తకాల కాల్చి వేత చూసి దిమ్మెర పోతుంది.   లీసెల్ ఇంటికొచ్చిన కొత్తలో ఆమె పరుపు కింద దాచుకున్న మొదటి దొంగతనం. 'A Gravedigger's Handbook'.   దాన్ని చూసిన హాన్స్ మెల్లగా,  అపుడపుడే లీసెల్ కు చదవడం నేర్పిస్తున్నాడు కదా.   పెద్ద పెద్ద పుస్తకాలూ కధలూ చదివేయాలని ఆశగా ఉంటూండే ఆ చిన్న పిల్లకు కొత్త ప్రపంచ ద్వారాలు,  అపుడపుడే తెరుచుకుంటున్నాయి.  అందుకే జ్ఞానానికి ప్రతీకలూ , కొత్త లోకాల కీ దారులు చూపించే ఈ పుస్తకాల్ని కాల్చేస్తూండటం భరించలేక,   ఆఖరికి కాలీ కాలకుండా,  ఆ బూడిద కుప్పలో దొరికిన ఒక పుస్తకాన్ని, ఆ కుప్ప మీద ఊసే నెపంతో వెళ్ళి, చటుక్కున కోటు మాట్న దాచి, గెస్టపో వాళ్ళ కళ్ళ పడకుండా  తండ్రి తో కలిసి ఇంటి దారి పడుతుంది.   కోటు లో కాల్తూన్న పుస్తకం చర్మాన్ని కాలుస్తునా, కిక్కురుమనకుండా  ఒక సేఫ్ ప్లేస్ కి వచ్చాకా తన "ట్రోఫీ"  పుస్తకాన్ని హాన్స్ కి చూపిస్తుంది.   ఇది రెండో దొంగతనం.  ఈ రహస్యం వాళ్ళిద్దరికే తెలుసనుకుని ఇద్దరూ చిన్న నవ్వుతో ఇంటికి వెళ్తారు. పుస్తకాలంటే లీసెల్ కి ఉన్న ఇష్టం హాన్స్ కి బాగా తెలుసు కనుక !

కానీ ఎవరూ చూడకపోయినా ఆ రోజు లీసెల్ దొంగతనాన్ని స్క్వేర్ కి ఆనుకున్న తన ఇంట్లోంచీ మేయర్ భార్య  ఇల్సా చూస్తుంది.      ఇల్సా ఒక చదువుకున్న, స్వతంత్ర భావాలున్న మహిళ.   కానీ ఒక్కగానొక్క కొడుకు మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో చనిపోవడంతో విత్ డ్రాన్ గా ఉంటుంది. కానీ మనసు వెన్న దంపతులది.   తనింట్లో బట్టల కోసం వస్తూండే లీసెల్ ను గుర్తుపట్టి, ఆ పేద పిల్లకు గెస్టపో కళ్ళు కప్పి పుస్తకాన్ని ఎత్తుకుపోయేంత ఇష్టం వుండడం చూసి అబ్బురపడుతుంది.   ఆమెకు లీసెల్ అంటే అభిమానం అప్పణ్ణించే మొదలయ్యి..  లీసెల్ ని బట్టలకోసం వచ్చినపుడల్లా లైబ్రరీ లో పుస్తకాలు చదువుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది.   అన్ని పుస్తకాల్ని ఒక్క సారి చూసి, వాటిని తను ఎంత సేపు కావాలంటే అంత సేపు చూడొచ్చనే సంగతి తెలిసి లీసెల్  తెగ సంబరపడిపోతుంది.  ఈ పుస్తకాల్ని కాల్చని మేయర్ హృదయం మంచిదని కూడా  (అప్పటికి జర్మనీ లో మేధా వర్గం హిట్లర్ ని గుడ్డిగా ఆరాధించడం మానడం మొదలయింది) గ్రహిస్తుంది.

అయితే అదే మంచితనం వల్ల గ్రామంలో ప్రజలందరూ కష్టపడి బ్రతుకుతున్నపుడు తన కుటుంబం బట్టల్ని ఉతికించుకోవడం,  luxury ని అనుభవించడం ఇష్టపడక,  మేయరు భార్య రోసా సేవల్ని ఒక సారి ఆపేస్తుంది. లీసెల్ వచ్చినపుడు  "బట్టలు లేవు ఈ కవరు మీ అమ్మకు ఇవ్వు!"   అంటుంది.   " నీకు కావల్సినపుడల్లా మా లైబ్రరీ కి రావచ్చు. నీకు ఎప్పుడూ స్వాగతం "  అని కూడా అంటుంది.    కానీ అప్పటికే యుద్దం వల్ల చుట్టుముట్టిన ఆర్ధిక మాంద్యం వల్ల,  అందరూ పని మానిపించేయడంతో తినడానికి కష్టంగా ఉన్న పరిస్థితి తెలుసు కనుక,   ఎందుకో లీసెల్  నిస్సహాయమైన  కోపంతో మేయర్ భార్యని తిట్టి,  అక్కణ్ణించీ ఏడుస్తూ ఇంటికొచేస్తుంది.   కానీ తిట్టాననే పశ్చాత్తాపం ఆమెని దహించేస్తూ ఉంటుంది.   రోసా ఈ వార్తను కూడా దిగమింగి ఎలానో ఊరుకుంటుంది గానీ లీసెల్ కి  లైబ్రరీ ని మిస్స్ కావడం వల్లా, మేయరు భార్య కి మొహం చూపించలేకా.. చాలా రెస్ట్ లెస్ గా వుంటుంది.

ఇప్పుడు రూడీ సాయంతో పుస్తకాల్ని లైబ్రరీ నుంచీ ఒకటీ, అరా కిటికీ గుండా (ముందు ద్వారం లోంచీ వెళ్ళడానికి మొహం చెల్లక) తీసుకొచ్చేయడం, "దొంగతనం" మళ్ళీ చేస్తుంది. ఈ విషయం మేయర్ బార్య పసిగట్టినా... ఏమీ అనదు.   కొన్నాళ్ళకి లీసెల్ ని 'నువ్వు ఇంక కిటికీ గుండా రావద్దు..  ముందు ద్వారం లోంచీ రా'.. అని చెప్పేంత వరకూ తన దొంగతనం ఎవరూ చూడట్లేదనే అనుకుంటుంది లీసెల్.

వీటన్నిటి మధ్యా - జెర్మనీ రష్యా మీదకి యుద్ధానికి వెళ్ళి ఉంటుంది. జెర్మనీ లో పరిస్థితులు చాలా దిగజారి ఉన్నాయి. ఒక రోజు రాత్రి చీకటి తెరల్లోంచీ హబర్మేన్ ల ఇంటికి ఒక అతిధి శరణు కోరి వస్తాడు.   అతను ఎన్నో బాధలు పడి హాన్స్ హబ్బర్ మేన్ ను వెతుక్కుంటూ వచ్చిన పూర్వపు యూదు  సైనికుడి కొడుకు.  అతన్ని ఇంట్లో దాచి మృత్యువు నుండీ కాపాడటం, హాన్స్ కర్తవ్యం. దీన్ని దంపతులిద్దరూ ఎంతో హృదయపూర్వకంగా స్వాగతిస్తారు.  తమకి ప్రాణాపాయమని తెలిసినా, మానవత్వం తో, కృతజ్ఞత తో మాక్స్ వాండెన్ బర్గ్  ని ఇంట్లో కి ఆహ్వానిస్తారు. అసలే పరిమితంగా దొరికే రేషన్ ని, ఈ నాలుగో వ్యక్తి తో పంచుకోవడం అంటే ఎంత కష్టం, రోసా ని ఈ ప్రశ్న కలవరపెట్టినా, హాన్స్ మొహం చూసి ఊరుకుంటుంది.    మొత్తానికి కుటుంబం అంతా ఏకతాటి మీద నిలబడి ఒక నిర్ణయానికొస్తుంది.  కొత్త స్నేహితుడి విషయం లీసెల్ ఎక్కడా పొక్కనివ్వకూడదు.  రూడీ కి, ఎవ్వరికీ.. ఈ విషయం తెలీకూడదు. తెలిస్తే గెస్టపో చేతిలో [మాక్స్ కి లేదా అందరికీ]  మృత్యువు తధ్యం.

ఈ కొత్త పాత్ర మాక్స్ - నాజీలు ఇంటిమీదికొచ్చాకా, తల్లీ, అప్ప చెల్లెళ్ళూ మృత్యుముఖం లోకి వెళ్తూ కడసారి చూసిన చూపును మర్చిపోలేకపోతూ.. మృత్యు భయంతో వొణికిపోతూ ఉన్న ఒక నవ యువకుడు.  అంత నిరాశ లో నాజీలు యూదుల్ని వెతికి వెతికి ఊచకోత కోస్తున్న రోజుల్లో, మాక్స్ తల్లికి ఎపుడో తనకి సాయం కోరవచ్చంటూ ఎడ్రసు ఇచ్చిన హాన్స్ హబ్బర్ మాన్ గుర్తొచ్చి, హాన్స్ ఎడ్రసు రాసున్న ఆ కాగితం ముక్క ఇన్నాళ్ళకి వెతికి  సంపాదించి, మాక్స్ ని ఎలా అయినా  హాన్స్ దగ్గరకి పారిపొమ్మని చెప్తుంది.  అలా దాక్కుని, కడసారి తల్లి నీ చెల్లెళ్ళనీ వొదిలి, స్నేహితుని సాయంతో ఈ మోల్ కింగ్ చేరి, హాన్స్ ఇంటికి ఓ అర్ధ రాత్రి వేళ చీకటి లో ఓ నీడ లాగా వచ్చి తేల్తాడు.  మానసికంగా, శారీరకంగా అలసిపోయిన మాక్స్ కి హాన్స్ ఇంట్లో చల్లని బేస్మెంట్ రెండు చేతులా స్వాగతం పలుకుతుంది.

మాక్స్ ఈ బేస్మెంట్ లో, హాన్స్ సంరక్షణ లో, లీసెల్ స్నేహపూర్వక ఆసక్తి తో మనిషవుతాడు.  లీసెల్ కి చక్కగా చదవడం రాయడం నేర్పిస్తాడు. అతను చదువుకున్న వాడు. వీళ్ళిద్దరి అనుబంధం బలపడుతుంది.  క్రాస్ వర్డ్ పజిల్స్ పూర్తి చెయ్యడం అంటే మాక్స్ కి ఇష్టం.  అది తెలుసుకున్న లీసెల్.. ఎక్కడన్నా, ఆఖరికి చెత్త బుట్టల్లోనైనా క్రాస్వర్డ్ పజిల్ ఉన్న  News Paper  ముక్క కనపడితే, మాక్స్ కి తెచ్చి ఇస్తూ ఉంటుంది. మాక్స్ కూడా లీసెల్ చేత వాళ్ళింట్లో ఉన్న  పుస్తకాలన్నిటిని చదివించేస్తాడు.  ఇప్పుడు లీసెల్ కి స్వంతంగా చదవడం, రాయడం వచ్చు.  మేక్స్ మధ్య లో జబ్బు పడతాడు. అతను కోలుకునే వరకూ... ఎంతో ఆదుర్దా పడిన ఆ కొత్త కుటుంబం - ముఖ్యంగా లీసెల్.  బయటకు ఎవరికీ అణుమాత్రమైనా అనుమానం రాకుండా ప్రాణాలతో దాచి ఉంచిన ఈ స్నేహితుడు, అనారోగ్యంతోనే కన్ను మూస్తాడేమో అని టెన్షన్ అనుభవిస్తూంటుంది..   లీసెల్ మమ్మూలు గానే స్కూల్ కి వెళ్తూంటుంది, రూడీ తో ఇతర స్నేహితులతో ఆడుకుంటూంటుంది. పొలాల్లో, తోటల్లో, ఆకలికి మిగిల్న పిల్లల తో కలిసి దొంగతనాలు చేస్తూంటుంది.   వీధుల్లో పోలీసు కనబడితే భయంతో బిక్క చచ్చిపోయినా... ధైర్యం తెచ్చుకుని, ఏదో ఒక నెపంతో తల్లి తండృల్ని ఎలర్ట్ చేస్తూ.. వెయ్యి కళ్ళతో మాక్స్ ని కాపాడుతూ వస్తుంది.


నిజానికి  శీతాకాలపు చలి కి,  మంచులో కూరుకుపోయిన ఆ బేస్మెంట్ లో, సరైన తిండీ, నిద్రా లేని మాక్స్  విపరీతంగా జబ్బు పడిపోతాడు.  వళ్ళెరగని మత్తు లో కూరుకుపోతాడు. రోసా ఎలానో పరిచర్యలు చేస్తూంటుంది.  మాక్స్ ని ఉంచిన బేస్మెంట్, మూత్రపు వాసన తో,  ఉక్క పోత తో ఏ మాత్రం ఆరోగ్యంగా లేకపోవడంతో అతన్ని  లీసెల్ గదికి, లీసెల్ బెడ్ మీదికి మారుస్తారు.   మాక్స్ పక్కన కూర్చుని అతను వింటాడేమో అన్నట్టు రక రకాల తన "రహస్య"  పుస్తకాల ని చదువుతూ, అతని లో ఏ మాత్రం కదలిక ఉన్నా.. వొంగి అతని మొహాన్ని పరిశీలిస్తూ.. లీసల్ ఇదే పని లో ఉంటుంది. ఇంట్లో ఉన్నంత సేపూ!  జ్వర తీత్రత లో, తల్లీ చెల్లెళ్ళని మృత్యువు కు వొదిలేసి, తాను మాత్రం బ్రతికి ఉన్నందుకు సిగ్గు పడుతున్న ఈ ప్రాణికి,  మగత లోంచీ మెలకువ వచ్చినప్పుడల్లా, తన పక్క న కూర్చుని, పుస్తకాన్ని బయటకు చదువుతూ, తన మొహంలోకి ఆత్రుతగా చూస్తుండే లీసెల్ ప్రతిబింబం మనసంతా ముద్రించుకుపోతుంది. ఆ కృతజ్ఞత అతన్ని జీవితాంతం అంటిపెట్టుకునే వుంటుంది. 

ఆఖరికి లీసెల్ స్కూల్లో ఉండగా మాక్స్ కి తెలివొస్తుంది. రోసా అప్పటికప్పుడు స్కూల్ కి బయల్దేరి, లీసెల్ ని దేనికో నానా తిట్లూ తిడుతూ (అందరికీ రోసా తిట్ల మోతు, గయ్యాళి  అనే ఇంప్రెషన్ కదా)  దగ్గరికి లాక్కుని మాక్స్ బ్రతికినట్టు చెప్తుంది. అప్పుడు ఇద్దరూ ఎంతో ఎమోషన్ ని గుండెల్లో దాచుకుని, గమనించే వాళ్ళకి ఏ మాత్రమూ  అనుమానం రాకుండా విడిపోతారు.   లీసెల్ అనాసక్తంగా ఇంటికి చేరినట్టు నటించి, లోపలికి వెళ్ళాకా, ఒక్క పాటున మాక్స్ దగ్గరికి పరిగెత్తి... అతన్ని ప్రాణాలతో చూడగలిగినందుకు ఎంతో ఆనందిస్తుంది.  

మాక్స్ కూడా రోసా, హాన్స్, ముఖ్యంగా ఆత్మీయమైన లీసెల్ మంచితనానికి  ముగ్ధుడైపోతాడు.    హన్స్ సాయంతో లీసెల్  కి, పాత కాయితాల మీద తెల్లని పెయింట్  వేసి ఆరాక బొమ్మలతో సహా తన జీవిత  కథ రాసి పుస్తకంలా చేసి ఇస్తాడు. ఆదో అత్భుతమైన గిఫ్ట్ ఆ  పిల్లకి!    అప్పటికి జెర్మన్ నగరాల మీద మిత్ర పక్షాల వైమానిక దాడులు ముమ్మరం అవుతున్నాయి.   వీళ్ళుండే ఊరి మీద కూడా విమానాలు చక్కర్లు కొడుతున్నాయి.  చీకట్లలో సైరన్లు మోగగానే జనం బేస్ మెంట్ల లోకి పరుగులు  తీస్తున్నారు. పోలీసులు ఎవరి ఇళ్ళలో బేస్ మెంట్లు ఎక్కువ మందిని కాపాడగలవో అని ఇంటింటికీ చెకింగ్ కి వస్తారు.  హాన్స్ బేస్మెంట్ లో మాక్స్ ని దాచి, అతని చుట్టూ పెయింట్ డబ్బాల్లు సర్ది... ఎలానో కాపాడతారు. కానీ బాంబింగ్ మొదలయ్యాక, అందరితో పాటూ మాక్స్ షెల్టర్ కి వెళ్ళడానికి లేదు.

మిగిల్న పొరుగు వారికి ఎవరికీ అక్కడ ఆ చీకటి గుహ లో ఒక మానవ మాత్రుడు ఉన్నట్టు తెలియదు.  ఈ యుద్ధ నేపధ్యంలోనే లీసెల్ అక్షరాల్ని వింతగా చూసే స్థాయి నుండీ, వాటి శక్తిని ఆకళింపు చేసుకుని, వాటితో మృత్యుభయాన్ని, నిరాశ నూ పోగొట్టగలగడం  దాకా ఎదుగుతుంది.    బాంబింగ్ జరిగే రాత్రుల్లో అందరూ ఒక పెద్ద బేస్మెంట్ లో తల దాచుకున్నప్పుడు లీసెల్, అక్కడి వారి కోసం ఏదో ఒక పుస్తకం తీస్కెళ్ళి చదవడం, వాళ్ళ మనసుల్ని భయం నుండీ డైవర్ట్ చేయడం అవీ చేస్తూంటుంది.    తరవాత సేఫ్ సైరన్లు మోగాకా ఇంటికొచ్చి మాక్స్ కి ఇవన్నీ చెప్తూ ఉంటుంది.   మాక్స్ సహజంగా సిగ్గరి, భావుకుడు.. ఈ చీకటి గుయ్యారంలో నెలల తరబడి ఉండడం వల్ల బయట ప్రపంచం ఎలా ఉందో తెలియదు.  అతను లీసెల్ చేత ఆ రోజు ఆకాశం ఎలా వుందో, బయట ఎలా గాలి వీస్తోందో, మంచు పడుతోందో చెప్పించుకుంటూ ఉంటాడు.  వాళ్ళిద్దరి మధ్యనా చాలా ఆత్మార్ధమైన స్నేహం బలపడిపోతుంది.  బాంబింగ్ జరిగే రాత్రి,  ఇంటి వారంతా బయట వేరే వారి బేస్మెంట్ కి పారిపోయాక, తన 'గుహ'  లోంచీ బైటికొచ్చి, ఇంటి లో కొచ్చి, కర్టెన్ తొలగించి, చిమ్మ చీకట్లోకి -  బయటి ప్రపంచాన్ని చూడగలగడమే అతనికున్న లక్సరీ.

నాజీ జెర్మనీ లో యుద్ధం లో చేరి భయానకమైన చావులు చనిపోయే మామూలు సైనికులకు  కొదవ లేదు. తన అన్న, రష్యా మీద జర్మనీ చేసిన దాడిలో తీవ్ర గాయాల్తో తన ఎదురుగానే చనిపోవడం చూసిన మరొక సైనికుడి పాత్ర కూడా  వీళ్ళ పొరుగునే  ఉంటుంది.  షెల్ షాక్ కి గురయిన సైనికుడి, సోదరుడి వేదన - లీసెల్ కళ్ళెదురుగా.. ఆత్మహత్య తో - మృత్యువు కౌగిట్లో గానీ తీరని వేదన అది.  వాళ్ళిద్దరి తల్లి,  ఎదిగొచ్చిన కొడుకు మరణాన్ని భరించలేక, బాంబింగ్ సమయంలో షెల్టర్ కి రాకుండా ఇంట్లోనే మృత్యువు కోసం ఎదురు చూస్తూ కూర్చోవడం,  ఒక హృదయ విదారకమైన సంఘటన.

ఆఖరికి మాక్స్ ఇంక ఎన్నాళ్ళూ ఇలా దాగలేనని గ్రహించి,  హాన్స్ సమ్మతి తోనే, ఆ ఇంటిని విడిచిపెడతాడు. కానీ అతనికి ఏమయిందో - ఎలా ఉన్నాడో, పట్టుబడిపోయాడో, మరణించాడో,  తెలీని పరిస్థితుల్లో, వీధుల్లో కేంపులకు తరలించబడే యూదుల పెరేడ్ లో ప్రతి వ్యక్తి మొహాన్నీ పీచు పీచుమనే గుండె తో -  పరిశీలనగా చూడటం అలవాటయింది లీసెల్ కి.    రూడీ తో కలిసి, వాళ్ళు వెళ్తుండే దారిలో చిన్న చిన్న రొట్టెల తుంపుల్ని రోడ్డు మీద పేరుస్తూంటుంది.  పెరేడ్ ఆ రోడ్ కి రాగానే బందీలు రొట్టె ముక్కల కోసం ఆత్రం వా వంగడం,  నాజీలు వాళ్ళపై కొరడాలు చెళ్ళుమనిపించడం జరుగుతుంటాయి.


లీసెల్ కోసం రూడీ ఎంత సాహసాన్నయినా నిర్మొహమాటంగా చేసేస్తాడు. రూడీ కి లీసెల్ అంటే ప్రాణం. ప్రేమ!   లీసెల్ కి కూడా రూడీ అంటే అభిమానమే.  కానీ తనకి రూడీ అంటే ఎంత ప్రేమో లీసెల్ కి ఆఖరి వరకూ తెలియదు.   రిస్క్ చేసి లీసెల్ ని సంతోష పెట్టిన ప్రతి సారీ, రూడీ ఒక్క ముద్దిమ్మంటూ ప్రాధయపడేవాడు.  స్త్రీ సహజమైన సిగ్గు వల్లో, తన అహం  పట్ల అభిమానంతోనో,  ఎప్పుడూ వద్దంటూ  తప్పించుకునేది లీసెల్.   ఆఖరికి వాళ్ళుండే వీధిలోనే జరిగిన బాంబు దాడిలో అమ్మ నీ, నాన్ననీ, రూడీనీ అందర్నీ కోల్పోయిన తరవాత గానీ తనకు రూడీ మీద అంత ప్రేమున్నట్టు తెలీదు మన పుస్తకాల దొంగ కి.   మధ్య లో హాన్స్ ఒక సారి పార్టీ పిలుపు మీద యుద్ధానికెళ్తాడు. కొన్ని నెలల పాటూ..  యుద్ధంలో జెర్మనీ ని ఓటమి నలువైపులా చుట్టుముడుతోంది. మ్యూనిచ్ మీదా ఇతర జెర్మన్ నగరాల మీదా బాంబు దాడులు ఎక్కువవుతున్నాయి.  'మృత్యువు' కి పని ఎక్కువయి ఉక్కిరి బిక్కిరవుతుంది.

మృత్యువు దురదృష్టవశాతూ హెమ్మెల్ వీధికి కూడా రావాల్సి వచ్చింది.  ఏ సైరనూ మోగని ఒక దురదృష్టకరమైన రాత్రి షెల్టర్ కు వెళ్ళకుండా ఎవరిళ్ళలో వాళ్ళు నిద్రపోతుండగా, అకస్మాత్తుగా బాంబింగ్ జరుగుతుంది.   పుస్తకాల మీద ప్రీతి తో, మాక్స్ జ్ఞాపకాల మీద భ్రాంతి తో,  మాక్స్ చేత్తో చేసిచ్చిన పుస్తకాన్ని చదవడానికి  లీసెల్ వెళ్ళి బేస్మెంట్ లో కూర్చున్న క్షణానే వాళ్ళింటి మీద బాంబు  పడుతుంది.  తల్లి తండ్రి, పడుకున్న వాళ్ళు పడుకున్నట్టే చనిపోతారు.  మర్నాడు శిధిలాల్లోంచీ, షాక్ కి గురైన ఈమె ని బయటకు తీసిన సహాయ బృందాలు లీసెల్ ప్రాణాల్తో ఉండడం ఆశ్చర్య పోతాయి.    శిధిలాల్లోంచీ బయటికొచ్చి, తల్లిన్ నీ తండ్రినీ వెతుక్కుంటూ, వాళ్ళ దేహాల్ని చూసి, నమ్మశక్యం కాని మృత్యువును ఎదిరించలేక,  శకలాల్లో దొరికిన హాన్స్ ఎకార్డియన్ ని జ్ఞాపకంగా తెచ్చుకుంటున్న లీసెల్ కి, రూడీ ఇంటికొచ్చాక, రూడీ దేహం పలకరిస్తుంది.  అప్పుడు గానీ లీసెల్ కళ్ళలో కన్నీరు మొదలవదు.   లీసెల్ రూడీ దేహాన్ని చూసి,  రూడీ ముఖాన్ని ప్రేమగా ముద్దుపెట్టుకోవడం చూసి మృత్యువు  బాధపడుతుంది - 'రూడీ బ్రతికి ఉంటే ఈ క్షణాన్ని ఎంత ఆస్వాదించేవాడో కదా?!' అని.   ఈ బాధనంతా చూసి మృత్యువు బాధపడినా, మరోచోట తన 'అవసరం'  ఉన్న కాలిన గాయాలైన జెర్మన్ సైనికుడికోసం అక్కణ్ణించీ  వెళ్ళాల్సి వస్తుంది  మృత్యువు కు.    ఆఖరికి లీసెల్ రూడీ ఇంట్లో రూడీ తండ్రి ఒక్కడూ, [అప్పటికి అతను వేరే ప్రాంతాలకి వెళ్ళడం వల్ల బ్రతికి బయట పడగా], అతనితో ఉంటూంటుంది.  

యుద్ధం ముగిసాకా, నాజీ జెర్మనీ హిట్లర్ నుండీ విముక్తమయ్యాకా, October, 1945 లో,  మాక్స్,  లీసెల్   ని వెతుక్కుంటూ వస్తాడు.   రెడ్ క్రాస్ వారి సహకారంతో లీసెల్ ఒక్కర్తీ బ్రతికి బయటపడ్డట్టు తెలుసుకుని రూడీ తండ్రి నడుపుతున్న దుకాణానికి వచ్చి లీసెల్ ని అడుగుతున్న ఈ యువకుణ్ణి రూడీ తండ్రి చాలా ఆశ్చర్యంగా చూస్తాడు.   ఒక అన్న లా లీసెల్ బాధ్యత వహించి, ఆమెను తనతో  కొత్త జీవితానికి, సిడ్నీ, ఆస్ట్రేలియా,  తీస్కెళ్ళిపోతాడు.  ఇదీ బుక్ థీఫ్ కధ.  ఇదంతా మృత్యువు చెప్పే కధే.  

రచయిత మృత్యువును ఎంతో లలితంగా వర్ణిస్తాడు.  లేదా మృత్యువే "చావుని"  లలితంగా వర్ణిస్తుందనాలి.  మరణించిన ప్రతి ప్రాణీ మృత్యువు కు ప్రత్యేకమే.  ప్రతి ప్రాణాన్నీ ఎంతో ఆత్మీయంగా చేతుల్లోకి లేవదీస్తుంది.  ఆ ఆత్మ ఐస్క్రీం లా సాఫ్ట్ గా, చల్లగా ఉంటుందంట.  పక్షి ఈక లా తేలిగ్గా.. మృత్యు హస్తాల్లో సేద తీరిన ఆత్మ (!) మెల్లగా కరిగి - మాయమవుతుంది.  మృత్యువు ఓదార్పులు -  బాంబు దాడుల్లో చనిపోయిన వాళ్ళకీ,  నిష్కారణంగా నిండు యవ్వనాన్ని యుద్ధోన్మాదికి  (జెర్మనీ తరఫు)  అంకితం చేసి,   ఛిద్రదేహాలతో చిత్రహింస అనుభవించే సైనికులకీ - రోగాలతో నయం కాని మానసిక వ్యగ్రత తో చనిపోయే సామాన్యులకీ,  హిట్లర్ చంపించేసిన లక్షలాది యూదు ఖైదీలకీ, ఆఖరికి హిట్లర్ కి కూడా ఎంతో ప్రేమ తో చెందుతాయి.  మృత్యువు ఎంత శాంతంగా ఉంటుందో !  మృత్యువుకీ మనసుంటుంది. ఈ భీభత్సాన్నీ, హింసనూ చూసి మృత్యువు కూడా బాధపడుతుంది. మృత్యువు అందరిదీనూ. అందరికీ మృత్యువు చెందినదే !


 కధ ముగిసే సమయానికి,  మృత్యువూ, లీసెల్ కలుసుకుని,  ఈ ముచ్చట్లన్నీ నెమరువేసుకుంటారు.  అదొ మైమరపించే ఫిలసాఫికల్ సీన్.     అందరికీ  మృత్యుముఖాన ఉన్నప్పుడు  జీవిత చక్రం  మొత్తం   స్పష్టంగా కనిపిస్తుందంట.    నీకవన్నీ  గుర్తున్నాయా అంటుంది లీసెల్   మృత్యువు తొ!  ఓ స్నేహితురాలితో మాట్లాడుతున్నట్టు.


[I wanted to tell the book thief many things go,  about beauty and brutality.  But what could I tell her about the things that she didn't already know?  I wanted to explain that I'm constantly overestimating and underestimating the human race - that rarely do I ever simply estimate it.  I wanted to ask her how the same thing could be so ugly and so glorious,  and its  words so damning and brilliant and so glorious,  and its words so damning and brilliant. 

None of those things,  however,  came out of my mouth.]


ఈ పుస్తకానికి దొరికిన ఆదరణ ని చూసి, దీన్నో సినిమా గా కూడా తీసారు.  పుస్తకం చదివే ఓపిక లేనివాళ్ళ కోసం,  ఇంటర్ నెట్ నిండా బోల్డన్ని సినాప్సిస్ లూ, వీడియోలూ ఉన్నాయి.  మృత్యువు చెప్పిన ఈ కధ, పుస్తకాల మీద ప్రేమతో పుస్తకాల సాయంతో బ్రతికి, నాజీ జెర్మనీ లో పుస్తకాలు వొద్దన్న నాజీల నైజానికి వ్యతిరేకంగా తాను దొంగిలించిన పుస్తకాల్ని దాచుకుని చదువుతూ, తన ప్రపంచాన్ని సృష్టించుకున్న లీసెల్ మెమింజర్ కధ.  పుస్తకం గానే చదివితే బావుంటుంది.


Note : This post first appeared in Pustakam.net   http://pustakam.net/?p=19607